چاوگێڕانێک به سه‌ر کاره‌ساته‌که‌ی گوردانی شوان‌دا،وتووێژێک له گه‌ڵ هاوڕێ حه‌بیبی گه‌وێڵی

2011/03/15 at 11:22 PM Leave a comment

٢٧ی ئه‌سفه‌ند، ساڵرۆژی کاره‌ساته دڵته‌زێنه‌که‌ی گۆردانی شوانه. کاره‌ساتێک که بوه هۆی گیانبه‌خت کردنی ٧٠ پێشمه‌رگه‌ی فیداکاری کۆمه‌ڵه. ٧٠ئه‌ستێره‌ی پرشنگداری ئاسمانی خه‌باتی چه‌وساوان و به‌شمه‌ینه‌تان بۆ دامه‌زراندنی سوسیالیسم.ئه‌مساڵ ٢٣ ساڵ به سه‌ر ئه‌و رووداوه‌دا تێده‌په‌ڕێ. له‌م ماوه‌دا گه‌لێک قسه‌ و باسی له‌ سه‌ر کراوه، به‌ڵام هێشتاش پاش تێپه‌ڕ بوونی ئه‌م ٢٣ ساڵه هه‌ندێک لایه‌نی ئه‌م رووداوه یان باسی لێنه‌کراوه و یان لێکدانه‌وه‌ی جیاوازی له سه‌ر دراوه.له سه‌روبه‌ندی ساڵیادی ئه‌مساڵی هاوڕێیانی گوردانی شوان‌ و له وت‌و وێژێک له گه‌ڵ هاوڕێ حه‌بیب گه‌وێڵی ناسراو به حه‌بیب کێڵانه‌دا، هه‌وڵ دراوه له گه‌ڵ چاوگێڕانێک به سه‌ر رووداوه‌که‌دا به گشتی، تیشک بخرێته سه‌ر ئه‌و خاڵانه‌ی وا یان باس نه‌کراون و یان ئه‌گه‌ریش باسکرابێتن له گه‌ڵ راستییه‌کانی رووداوه‌که ناته‌بان.

له سه‌ره‌تای وت‌و وێژه‌که‌دا ئه‌گه‌رچی پێویست به ناساندنی هاوڕێ حه‌بیب ناکات، ته‌نیا ئه‌وه‌نده ده‌ڵێم که کاک حه‌بیب ئه‌و ده‌م ئه‌ندامی کومیته‌ی ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه، به‌رپرسی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه و به‌رپرسی نیزامی ناوچه‌ی سنه بووه.

فارووق نه‌قشی

*****

پرسیار: هاوڕێ حه‌بیب سه‌باره‌ت به ناردنی گوردانی شوان بۆ “بیاره” و جێگیربوونی له‌وێ، ئه‌م ناردنه‌وه و جێگیربوونه له چ هه‌ل ومه‌رجیکدا بڕیاری له سه‌ردراوه و چ لێکدانه‌وه و سیاسه‌تێکی له پشت بووه؟

حه‌بیب گه‌وێڵی: له سه‌ره تاوه‌و پێش ولام‌دانه‌وه به هه‌ر پرسیارێک، پێم خۆشه سلاو و رێزی خۆم پێشکه‌ش به‌ بنه ماله‌ی هه‌مو هاورێیانی گیانبه‌ختکردوی گوردانی شوان بکه‌م. بۆ باسکردن له سه‌ر رووداوی دڵ‌ته‌زێنی گوردانی شوان، به دروست ده‌بێ بگه‌ڕێنه‌وه بۆ هه‌ل ومه‌رجی ئه‌و سه‌رده‌مه و بزانین ئێمه له چ شه‌رایت و ئه‌وزاعێکدا بڕیارمان له سه‌ر ناردن و دامه‌زرانی گوردانی شوان له‌و ناوچه‌یه داوه. راستییه‌که‌ی ئه‌وه‌یه که پاش حه‌وت ساڵ خه‌بات و تێکۆشانێکی چڕوپڕ له دژی جومهووری ئیسلامی و له‌وانه خه‌بات و راوه‌ستانی پێشمه‌رگانه، به‌ره‌به‌ره رژیم به پشت به‌ستن به هێزی زۆر وزه‌به‌ندی نیزامی و به تایبه‌ت به کێشانی به‌ره‌کانی شه‌ڕ له گه‌ڵ عێراق بۆ کوردستان، توانیبووی له باری نیزامییه‌وه کوردستان داگیربکا و بیکاته پادگانێکی نیزامی گه‌وره. ئه‌مه وایکردبوو که ناوچه‌ی ئازادکراو به ده‌س هێزه سیاسییه‌کانی کوردستانه‌وه نه‌مابوو وه‌ ئه‌وان زیاتر له جاران تاکتیکی شه‌ری پارتیزانی‌یان ره‌چاو ده‌کرد و دیاره ناوه‌ند و مه‌رکه‌زی حه‌سانه‌وه و لوجستیکی خۆشیانیان گواستبوه‌وه بۆ ناوچه سنوورییه‌کانی نێوان کوردستانی ئێران و ئێراق.

به کێشانی به‌ره‌ی شه‌ڕی ئێران و ئێراق بۆ کوردستان، رژیم هێزێکی زۆر وزه‌به‌ندی به درێژایی سنووره‌کان له‌و ناوچانه دامه‌زراندبوو. ئه‌مه‌ بۆ خۆی ته‌نانه‌ت که‌ند وکۆسپێکی زۆری بۆ جموجووڵی هێزی پێشمه‌رگه سازکردبوو و به راده‌یه‌کی به‌رچاو  چالاکی و جم وجۆلی هێزه‌کانمانی به‌رته‌سک کردبوه‌وه.

جگه له‌مه، شه‌ڕی حیزبی دیموکرات له دژی کۆمه‌ڵه و دیفاعی ره‌وای کۆمه‌ڵه له‌م شه‌ڕه‌دا، به داخه‌وه ئه‌و که‌ند وکۆسپه و ئه‌و به‌رته‌سکیانه‌ی گه‌لێک زیاتر کردبوو. ئه‌م شه‌ڕه به هۆی ته‌له‌فاتی ئینسانی هه‌ردولا، ببوه هۆی که‌م بوونه‌وه‌ی هێزوتوانای هێزی پێشمه‌رگه‌ی چ حیزبی دیموکرات و چ کۆمه‌ڵه‌ش. جگه له‌وه له سه‌ر وره‌ی خه‌باتکارانه‌ی خه‌ڵکی کوردستان ره‌نگدانه‌وه‌یه‌کی زۆری هه‌بوو وه‌ ببوه هۆی بڵاو بوونه‌وه‌ی توی نائومێدی له ناو خه‌ڵکدا و کاردانه‌وه‌یه‌کی زۆری له سه‌ر هاتن بۆ پێشمه‌رگایه‌تی دانابوو، به جۆرێک که ره‌وتی هاتن بۆ پێشمه‌رگایه‌تی به شێوه‌یه‌کی به‌رچاو که‌می کردبوو. له‌ لایه‌کی دیکه‌وه ده‌ره‌تانێکی زۆرتری بۆ رژیم سازکردبوو که بتوانێ به‌رفراوانتر خۆی بڵاو بکاته‌وه و له هه‌مان کاتدا هێزه سیاسییه‌کان ناچار ببوون باره‌گا و مه‌قه‌ڕه‌کانیان بگوێزنه‌وه بۆکوردستانی ئێراق. یه‌کێک له ده‌ره‌نجامه‌کانی ئه‌م شه‌ڕه( دێموکرات له‌گه‌ڵ کۆمه‌ڵه) به‌رته‌سک بوونه‌وه‌ی حوزووری کۆمه‌ڵه له هه‌ندێک له ناوچه‌کان بوو. درێژه‌ کێشانی ئه‌و شه‌ره بۆ ماوه‌ی چه‌ن سال به‌ حیزبی دێموکراتی سه‌لماند که‌ ناتوانێ کۆمه‌ڵه له‌ مه‌یدانی خه‌باتی شۆرشگێرانه‌ی کوردستان به‌ده‌رکات. ئه‌م شه‌ره جگه له ته‌ئسیر و کاردانه‌وه‌ی خراپی له نێو خه‌لکی کوردستان‌ ، هێزه‌کانی کۆمه‌ڵه و دێموکرات‌یشی شه‌که‌ت ولاواز کردبو. له‌و هه‌ل ومه‌رجه‌‌دا بو که کۆمه‌ڵه سیاسه‌تی فه‌رعی کردنه‌وه‌ی ئه‌و شه‌ره‌ی هه‌ڵبژارد و له ئیدامه‌ی ئه‌م سیاسه‌ته‌دا به‌ شێوه‌ی یه‌ک لایه‌نه بڕیاری ته‌قه‌وه‌ستان و ئاگربه‌سی ده‌رکرد. له‌ زومره‌ی ئه‌و ناوچانه‌ی که حوزووری ئێمه وه‌ک کۆمه‌ڵه‌ی تێدا به‌رته‌سک ببوه‌وه، هه‌ورامان و شومالی کوردستان بوو.

دوای تێپه‌ربونی ماوه‌یه‌ک له‌و ئه‌وزاع و ئه‌حواله،  بۆچوونێک له ناو رێبه‌رایه‌تی ئه‌وکاتی کۆمه‌ڵه‌دا سه‌ری هه‌ڵدا که پێی وابوو ده‌بێ له‌و ناوچانه که کۆمه‌ڵه به‌ دروست هێزه‌کانی خۆی کشاندبوه‌وه، هه‌ڵسووڕانی ته‌شکیلاتی عه‌له‌نی و حوزوری هێزی پێشمه‌رگه‌ی خۆی ده‌س پێ بکاته‌وه.

ببووره کاک حه‌بیب ، ئایا مه‌به‌ستت ئه‌وه‌یه که ئه‌و بۆچوونه پێی وابوو که هه‌ل ومه‌رجی ئه‌وه پێکهاتوه‌ته‌وه که هێزه‌کانی کۆمه‌ڵه بچنه‌وه بۆ ئه‌و ناوچانه‌ی وا به هۆی میلیتاریزه بوونی به‌ربڵاوی له لایه‌ن هێزه‌کانی رژیم و هه‌روه‌ها به هۆی شه‌ڕی حیزبی دیموکرات له دژی کۆمه‌ڵه، چۆڵ کرابوون؟

حه‌بیب گه‌وێڵی: به‌ڵێ مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه. به بڕوای من ئه‌م بۆچوونه و ئه‌م سیاسه‌ته هه‌ڵه‌ی به‌رچاوی هه‌بوو. له باری سیاسییه‌وه لێکدانه‌وه‌یه‌کی زانستیانه‌ی بۆ ئه‌و بڕیاره نه‌کردبو. مه‌نزورم ئه‌وه‌یه که ناردنی هێزی پێشمه‌رگه‌ بۆ مه‌ڵبه‌ندێک، به‌بێ زانیاری کافی له‌سه‌ر مه‌نته‌قه‌‌که‌و به‌بێ زانیاری ته‌واو له‌ سه‌رئاڵ‌وگۆڕو هه‌ل‌و مه‌رجی تازه ره‌خساو و له نه‌زه‌ر نه‌گرتنی ئه‌و فاکتۆره تازانه‌ی له مه‌نته‌قه‌که هاتۆته‌ پێش و له سه‌ر کار و هه‌ڵسورانی هێزی پێشمه‌رگه ده‌ور و ته‌ئسیری ده‌بێ‌، به بڕوای من کارێکی به غایه‌ت هه‌له‌یه. له باری نیزامیشه‌وه به باوه‌ری من ئیراده‌گه‌رایی به سه‌روه‌ها حه‌ره‌که‌تێکدا زاڵ بوو چون ئه‌و بۆچونه ته‌نانه‌ت فاکتوری ته‌وازونی هێزیش له نه‌زه‌ر ناگرێ. ئاکامی ئه‌م بۆچوونه ناردنه‌وه‌ی گوردانی ٢٢ی ورمێ بۆ شومالی کوردستان و جێگیر کردنی واحدێک له تیپی ١١ی سنه بوو له “بیاره”. ناردنه‌وه‌ی گوردانی ٢٢ی ورمێ بۆ شومال و ته‌ک خستنه‌وه‌ی ئه‌و واحیده له حاڵێکدا که ئێمه زانیارییه‌کی وه‌هامان له ناوچه‌که نه‌بوو، هه‌روه‌ها جێگیرکردنی واحدێک له تیپی ١١ی سنه که گوردانی شوانیشی ده‌گرته‌وه به بێ ئه‌وه‌ی شاره‌زای ناوچه‌که بن، هه‌م سیاسه‌‌تێکی نه‌سه‌نجیده بو و هه‌م ئیراده‌گه‌راییه‌کی نیزامیشی تێدا به‌رچاوه. له‌و سه‌رده‌مه‌دا پێشمه‌رگه به هۆی کار و هه‌ڵسووڕانی نیزامی له ناوه‌وه زۆر خه‌سته بوو و ئێمه ده‌بوو له جیاتی ئه‌وه‌ی که له شوێنێکی وه‌ک “بیاره” جێگیری که‌ین ده‌بوا هه‌ر له چناره ماوه‌ی حه‌سانه‌وه‌ی خۆی به‌رێته سه‌ر.

پرسیار: لێره‌دا ئه‌م پرسیاره‌م بۆ دێته به‌ره‌وه که ئه‌م هه‌ڵوێسته که ئێستا ئێوه باسی ده‌که‌ن هه‌ڵوێستی ئێستاتانه که ٢٣ساڵ به سه‌ر کاره‌ساتی گوردانی شواندا تێپه‌ڕیوه، یان هه‌ر ئه‌و سه‌رده‌میش هه‌ڵوێستێکی موخالفی بۆچوونی رێبه‌ری کۆمه‌ڵه هه‌بووه. چونکوو زۆرجار ره‌نگه هه‌ڵوێستێک بگیردرێت و به‌ڕیوه‌ش ببردرێت، به‌ڵام پاش چه‌ندین ساڵ که‌ به عه‌قل و تێگه‌یشتنی ئه‌مڕۆوه چاو له مه‌سه‌له‌که ده‌که‌ی ده‌زانی که هه‌ڵوێستێکی نادروست بووه.

حه‌بیب گه‌وێڵی: به‌ڵێ به دڵنیایه‌وه ده‌توانم بڵێم جه‌وهه‌ر و ناوه‌رۆکی هه‌ڵوێست و قسه‌کانم له سه‌ر دانانی هێز له بیاره که به داخه‌وه کاره‌ساتی گوردانی شوانی لێکه‌وته‌وه، ئه‌و کاتیش هه‌ر وه‌ک ئێستا بووه‌ ونه‌گۆراوه. پێویسته لێره‌دا باسی ئه‌وه‌ش بکه‌م که موخالیفه‌ت له گه‌ڵ ئه‌و بۆچونه‌دا هه‌ربه‌ ته‌نیا له لایه‌ن منه‌وه نه‌بو، به‌ڵکوکه‌سانێکی‌تریش بون له ناو کادره‌کانی کۆمه‌ڵه‌دا که هه‌ر به‌و جۆره بیریان ده‌کرده‌وه. به‌لام به‌داخه‌وه ئه‌و به‌شه له هاورێیانی ئه‌و کاتی ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه که بۆ هێزی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌له به‌رنامه‌رێزیان ده‌کرد، به نه‌زه‌ر و پێشنهاد و مولاحه‌زاتی به باوه‌ری من ئه‌ساسی کۆمیته ناوچه‌کان و فه‌رمانده‌ واحیده‌کان که‌م ته‌وه‌جوه بون. بۆ وێنه هاورێیانی ئه‌و کاتی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه موخالفی ناردنی واحدێک له تیپی ١١ی سنه بۆ “بیاره” بون‌و  کرنه‌وه‌ی مه‌قه‌ڕیان له “بیاره” پێ‌ نادروست بۆ و رایان وابوو که ده‌بێ له شوێنێکی دیکه و له‌وانه هه‌ر له “چناره” که ئه‌و ده‌م شوێنی جێگیر بوونی ناوچه‌ی سنه بوو رایان گرین. من دواتر له‌م بابه‌ته‌وه ته‌وزیحێکی زۆرتر ده‌ده‌م.

پرسیار: هه‌ر وه‌ک خۆتان باستان کرد، دواتر ده‌گه‌ڕێینه‌وه سه‌ر ئه‌م باسه. لێره‌دا ئه‌گه‌ر بکرێ باسێک له سه‌ر خودی رووداوه‌که بکه‌ی. هه‌ل ومه‌رجی ئه‌و سه‌رده‌می “بیاره” چۆن بوو، رووداوه‌که چۆن ده‌ستیپێکرد و ئایا ده‌کرا به‌و ئاقاره‌دا نه‌چووبایه و جۆرێکی‌تری لێ بهاتبایه؟

 هاوڕێ حه‌بیب: به‌ڵێ کاک فارووق، لێره‌دا پێویسته بڕێک ته‌وزیحی وه‌زعیه‌تی مه‌نته‌قه و چونیه‌تی بارو دۆخه‌‌که بده‌م. هه‌ر وه‌ها ته‌وزیحی ئه‌وه که ئێمه له چ هه‌ل ومه‌رجێکدا مه‌قه‌ڕی “بیاره‌”مان دانا. له باسکردنی رووداوه‌که‌شدا هه‌وڵ ئه‌ده‌م رووداوه‌که هه‌ر ئه‌و جۆره که روویداوه بگێڕمه‌وه و دواتر ده‌چمه سه‌ر هه‌ڵسه‌نگاندن و لێکدانه‌وه‌ی خۆم له رووداوه‌که.

ئه‌وکاته‌ی بڕیاردرا که بچینه “بیاره” ئه‌و مه‌نته‌قه له مابه‌ینی جه‌بهه‌ی شه‌ری مال‌وێرانکه‌ری ئێران و عێراق‌دا قه‌راری گرتبو. ئاوایی “بیاره” له نزیک سنووری کوردستانی ئێران و که‌وتوه‌ته خاکی کوردستانی ئێراقه‌وه. ته‌قریبه‌ن خه‌لک مه‌نته‌قه‌که‌یان چۆڵکردبوو وه‌ له ئه‌ساسدا له نێوان مه‌قه‌ڕی ئێمه و هێزه‌کانی جومهووری ئیسلامی؛ نه خه‌ڵک، نه ئه‌رته‌شی ئێراق و نه هێزی ئۆپۆزیسیۆنی ئێراقی نه‌بوون. له واقێعدا مه‌قه‌ڕی ئێمه نووکی جیبهه‌ بوو. به‌رزاییه سه‌ره‌کییه‌کانی زاڵ به سه‌ر ناوچه‌که وه‌ک “که‌لی ته‌ته” و به‌رزاییه‌کانی “سوورێن” به ده‌س هێزه‌کانی ئێرانه‌وه بو. به‌ جۆرێک که هێزه‌کانی رژیمی ئیسلامی ده‌یانتوانی به خومپاره و چه‌کی دیکه موزاحیمه‌تمان بۆ دروست بکه‌ن. پێش چوونی گوردانی شوان واحیده‌کانی دیکه‌ی ناوچه‌ی سنه له‌وێ بوون. به‌رنامه‌مان وابوو که  مانگی جارێک واحیده‌کان بگۆڕین. ئه‌و جاره‌یان گوردانی شوان له‌وێ بوون.

ده‌وروبه‌ری حه‌فته‌یه‌ک پێش رووداوه‌که، ده‌نگۆی ئه‌وه هه‌بوو که رژیم له‌و ناوچه‌یه هێزێکی زۆری کۆکردوه‌ته‌وه و به‌رنامه‌ی هێرش بۆ ناوچه‌که‌ی هه‌یه. چه‌ند رۆژێک پێش رووداوه‌که هه‌م له لایه‌ن خه‌ڵک و هه‌م له لایه‌ن هاوڕێیانی خۆمانه‌وه که له‌وناوچه‌یه بوون، هه‌واڵ و گوزارش له جم وجووڵی رژیم و ئه‌گه‌ری هێرش بۆ سه‌ر ناوچه‌که ده‌گه‌یشته کومیته‌ی ناوه‌ندی که روونوێشتێکیشی ده‌درا به کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه. به‌ڵام لێکدانه‌وه‌ی ئه‌م هه‌واڵ و گوزارشانه ئه‌وه‌ی لێده‌رنه‌هات که ئه‌م هێرشه، ئاوا به‌ربڵاو بێت و بۆ گرتنی هه‌ڵه‌بجه بێت. گوردانی شوان و فه‌رمانده‌ی ئه‌و گوردانه له‌م خه‌به‌رانه ئاگادار کرابوون و ئاماده‌ باشیان پێدرابوو. یه‌ک دوو رۆژ پێش هێرشه‌که، خه‌به‌رمان پێگه‌یشت که جم وجووڵی هێزه‌کانی رژیم له به‌رزاییه‌کانی ده‌ور وبه‌ر به شێوه‌یه‌کی به‌رچاو زیادی کردووه‌ و ده‌ستیان کردوه به خومپاره باران و توپبارانی ده‌ور وبه‌ری پردی “زه‌ڵم” و خودی پرده‌که. ئه‌و پرده ته‌نیا خه‌تی ئیرتیباتی ئه‌م به‌ر و ئه‌و به‌ر بوو. باقی شوینه‌کان یان ئاو بوو یان ئه‌و به‌رزاییانه‌ بو،وا به‌ ده‌س رژیمه‌وه بوون و تێپه‌ڕ بوون لێیان زور سه‌خت بوو. کاتی گه‌یشتنی ئه‌م خه‌به‌ره، هاوڕێ شۆکێ خێرئابادی که فه‌رمانده‌ی گوردانی شوان بوو وه‌ هاتبوو بۆ چناره، به په‌له خۆی گه‌یانده‌وه به واحیده‌که‌ی. سه‌رله به‌یانی رۆژی ٢٤ی ئه‌سفه‌ند هاوڕێ شۆکێ به بێسیم په‌یامی دا که هێزه‌کانی رژیم هاتونه‌ته خوار بۆ سه‌ر به‌رزاییه‌کانی نزیکی مه‌قه‌ڕ. من که له چناره بووم به بیستنی ئه‌م خه‌به‌ره هه‌رچه‌ند بڕیاردان له سه‌ر هه‌ڵس وکه‌وتی گوردانی شوان به من و به کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه نه‌بوو و دواتر ده‌ڵێم که چۆن له‌م بابه‌ته‌وه ته‌قسیمی کار کرابوو ده‌س به جێ و به بێ ئه‌وه‌ی ماتڵی ته‌کبیر و ڕاوێژ له گه‌ڵ سه‌ره‌وه بم پێم وتن که ماتڵ مه‌بن و ته‌نیا بێسیمه‌که‌تان هه‌ڵگرن و بێنه دواوه و “بیاره” به جێ بێڵن. وه‌زعه‌که وابوو که هاوڕێیان ته‌نانه‌ت نه‌یانتوانیبوو که‌ل و په‌له شه‌خسییه‌کانی خۆشیان هه‌ڵگرن. من هه‌ر ئه‌وکات چوومه به‌رزاییه‌کانی لای “چناره” که مه‌قه‌ڕی ناوچه‌ی سنه‌ی لێبوو بۆ ئه‌وه‌ی بتوانم به بێسیمی ده‌ستی ته‌ماسیان له گه‌ڵدا بگرم، چون هاوڕێیان گوردانی شوان بێسیمه گه‌وره‌که‌یان کۆ کردبوه‌وه. پاش چه‌ند ده‌قیقه‌یه‌ک توانیم په‌یوه‌ندیان پێوه بگرم.

به قسه کردن له‌گه‌ل هاورێ شۆکێ به‌و ته‌سمیمه‌ گه‌یشتین که هاورێیانی گوردانی شوان به‌ره‌و مه‌سیری پرده‌که‌ و به‌ره‌و مه‌نته‌قه‌ی “سه‌یدسادق” عه‌قه‌ب نشینی که‌ن. به‌ڵام به داخه‌وه خه‌به‌ریان دا که کۆنترۆلی مه‌سیری هاتن به‌ره‌و پرده‌که‌ی “زه‌ڵم” که‌وتۆته‌ ده‌س هێزه‌کانی کۆماری ئیسلامی و ئیمکانی په‌ڕینه‌وه‌ له‌وێوه نییه. بۆیه له رووی ناچارییه‌وه روویان کرده ئاوایی “سیروان”. جگه له‌وه کارێکی دیکه نه‌ده‌کرا. ئه‌وان ده‌بوو له هه‌ر حاڵدا له‌و به‌شه دوور که‌وتایه‌تنه‌وه، تا لای ئێواره بمانتوانیبایه کارێک بکه‌ین. له‌و مه‌سیره‌دا که ئه‌وان به ناچار گرتبوویانه به‌ر، ئاگاداری ئه‌وه ببوون که هێزه‌کانی حیزبی دیموکراتیش له‌و ده‌ور وبه‌ره له‌ شوێنێک له کانی و ئاو وباخێک کۆبوونه‌ته‌وه و به ته‌مای ده‌رباز بوونن له ناوچه‌که. به‌ڵام هاوڕێیانی ئێمه نه‌یانده‌زانی که ئه‌وان به ته‌مان به کام لادا بڕۆن.

ده‌مه‌و ئێواره هاوڕێ شۆکێ که به‌رده‌وام پێکه‌وه له ته‌ماسدا بووین، وتی که به ته‌مان بچنه نێو ئاوایی سیروان له‌وێ له نێو خه‌ڵکه‌که‌دا هه‌م نه‌ختێک بحه‌سێنه‌وه و هه‌م نان و پێخۆرێک له گه‌ڵ خۆ هه‌ڵگرن و دواتر به‌ره‌و ئه‌و مه‌سیره بێن که دیاری کراوه. خاڵێکی گرینگ به تایبه‌ت که هه‌وا تاریکی ده‌کرد، شاره‌زا بوون به مه‌نته‌قه‌که بوو، که به داخه‌وه هاوڕێیانی ئێمه لێی بێبه‌ری بوون. نه ئاشناییه‌کی وه‌هایان له گه‌ڵ خه‌ڵکی مه‌نته‌قه‌که هه‌بوو نه ڕێگا و بان به‌ڵه‌د بوون. ئه‌مه وایکردبوو که ماندوو بوونێکی زۆر ده‌ستیان پێبدات و بۆ نموونه رێگه‌ی یه‌ک سه‌عات به چه‌ند سه‌عات ببڕن. بۆ قه‌ره‌بوو کردنه‌وه‌ی ئه‌و موشکیله‌یه ئێمه که ئیتر ئه‌و کات له گه‌ڵ هاوڕێیانی “ئاسۆس” خۆمان گه‌یاندبوه لای سه‌ده‌که‌ی “ده‌ربه‌ندیخان” هه‌وڵمان دا به گه‌می واحدێکی چه‌ند که‌سی که هاوڕێیه‌کمان به نێوی “عه‌دنان” که خه‌ڵکی ناوچه‌که و به باشی شاره‌زای مه‌نته‌قه‌که بوو، بنێرین بۆ لایان و له په‌ڕاندنه‌وه‌یاندا یارمه‌تییان بکه‌ین. هه‌وڵمان ئه‌وه بوو که به یارمه‌تی “عه‌دنان” که بواره‌کانی چه‌می زه‌ڵم به باشی ده‌ناسی هه‌وڵ بده‌ین له چه‌مه‌که بیانکه‌ینه ئه‌و به‌ر و ئه‌گه‌ر ئاوه‌که‌ش وه‌ها زۆر بوو که په‌ڕینه‌وه به ئاسانی مه‌یسه‌ر نه‌بوایه، به ته‌ناف بیانپه‌ڕێنینه‌وه.

خاڵێک که پێویسته ئیشاره‌ی پێ بکه‌م ئه‌وه‌یه که ئێمه له‌م به‌ر سه‌ده‌که‌ی ده‌ربه‌ندیخان، ده‌ستمان به ته‌واوی ئاوه‌ڵه نه‌بوو که هه‌ر کارێک و هه‌ر کات پێمان باش بوو ئه‌نجامی بده‌ین. مه‌نته‌قه‌که به ده‌ست ئه‌رته‌شی ئێراقه‌وه بوو وه‌ ئێمه ده‌بوو به له نه‌زه‌رگرتنی حوزوری ئه‌وان به‌رنامه‌ رێژی ئه‌و کاره بکه‌ین. که‌ره‌سه و ئیمکاناتی پێویستیش وه‌ک گه‌می و به‌له‌م هه‌ر هی ئه‌وان بوو وه‌ ده‌بوو له‌وانمان وه‌ر بگرتایێت. پاش ده‌ردی سه‌رییه‌کی زۆر گه‌میمان وه‌رگرت و به تاریک بونی هه‌وا هاورێ “عه‌دنان” و واحیده‌که‌مان به‌ره‌و ئه‌و به‌ر ئاوه‌که و بۆ لای هاوڕێیانی گوردانی شوان به‌رێ کرد.

له‌و ماوه‌دا هێزه‌کانی جومهووری ئیسلامی له‌و به‌ره‌وه خۆیان گه‌یاندبوه لای ئاوه‌که و دیاره ئێمه هیچ ئاگادارییه‌کمان له‌مه نه‌بوو. واحده‌که‌ی ئێمه که گه‌یشتنه نزیکه‌ی قه‌راخ ئاوه‌که له به‌ر تاریکی  بۆیان مه‌یسه‌ر نه‌بوو که ئاگاداری حوزووری هێزه‌کانی رژیم بن و که‌وتنه که‌مین و ته‌قه‌یان لێکرا.‌ به پێی زانیاریه‌کان که دواتر ده‌ستمان که‌وت، هه‌ر له ده‌سرێژی یه‌که‌مدا چوار که‌س له هاوڕێیانی نێو قایه‌قه‌که و له‌وانه هاوڕێ “عه‌دنان” گیانیان له‌ ده‌س دابوو وه‌ په‌یوه‌ندی ئێمه‌ش له گه‌ڵ کاک “حه‌مه‌ی سه‌ییار” که به‌رپرسی واحیده‌که بوو وه‌ هه‌ر له گه‌ڵ ته‌قه لێکردنیان ئێمه‌ی ئاگادار کرد که ته‌قه‌یان لێکراوه، قه‌تع بوو. پێویسته ئه‌وه‌ش بڵێم که دوای نزیک شش مانگ به‌ هاتنه‌وه‌ی کاک حه‌مه‌ی سه‌یار بۆ لای یه‌کێک له واحیده‌کانی کۆمه‌ڵه له به‌رزاییه‌کانی “چل‌چه‌مه” و دوای گه‌یشتنی به باره‌گای ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه، کاک حه‌مه خۆی باسی ئه‌وه‌ی کرد که ئه‌و ماوه‌یه ئه‌سیری  کۆماری ئیسلامی ئێران بوه.

له‌م ماوه‌دا هه‌ر وه‌ک پێشتر باسم کرد هاوڕێیانی گوردانی شوان له ئاوایی سیروان بوون و خۆیان ئاماده‌ ده‌کرد که به‌ره‌و شوێنه دیاریکراوه‌کان بێن. به‌ڵام دواتر بۆمان ده‌رکه‌وت که به داخه‌وه ناوچه‌که بومبارانی شیمیایی کراوه و ژوماره‌یه‌کی یه‌کجار زۆر له خه‌ڵکی مه‌نته‌قه‌كه ــ که دواجار مه‌علوم بوزیاتر له پێنج هه‌زار که‌س له خه‌لکی بێدیفاع و بێ ره‌بت به شه‌ره‌که‌بون ــ گیانیان به‌ختکردوه. هه‌ر ئه‌و رۆژه هاورێ “که‌مال ئیسماعیلی” ناسراو به ره‌حمه‌ت باوه‌رێز که پزشکیاری واحیده‌که بو خه‌به‌ری پێداین که له‌م بومبارانانه‌دا چه‌ند که‌سێک له هاوڕێیانمان که‌وتونه‌ته به‌ر گازی شیمیایی و حاڵیان باش نییه. ئه‌وده‌م ئه‌وه‌ی له بیرم بێت ئه‌و نێوی پێنج شه‌ش که‌سی برد. به‌ڵام هه‌تا هات، ئه‌سه‌ری گازه‌که له سه‌ر ژماره‌یه‌کی زۆرتریان خۆی نیشانده‌دا. ئه‌م مه‌سه‌له‌ش ئه‌وه‌نده‌ی دیکه کاریکردبووه سه‌ر توانای گوردانه‌که و جم وجوولیانی سه‌ختتر کردبوو. له لایه‌کی دیکه‌ش و هه‌روه‌ک پێشتریش باسم کرد به هۆی شاره‌زا نه‌بوون به مه‌نته‌قه‌که و به‌ڵه‌د نه‌بوونی ڕێگا، و هه‌روه‌ها تاریک بوونی هه‌وا، ڕێگه‌یان لێ هه‌ڵه‌ ده‌بوو، که‌وتبوونه نێو زه‌لکاو و کوێره‌ ڕێ و شتی‌وا و به ته‌واوی شه‌که‌ت و ماندوو ببوون. پاش چه‌ندین سه‌عات پیاده‌ ره‌وی ته‌نیا مه‌ودایه‌کی زۆر که‌میان بڕیبوو و زیاتر هه‌ر به ده‌ور خۆیاندا خولابوونه‌وه. نزیکه‌و رووناک بوونه‌وه‌ی هه‌وا، گه‌یشتبوونه نێو کۆمه‌ڵێک داربی و شوێنێکی تاڕاده‌یه‌ک نه‌دیو. به بوونی هێزه‌کانی رژیمیش له‌و نزیکانه و به روون بوونه‌وه‌ی هه‌وا، ئیتر نه‌ده‌کرا چیتر ئیدامه‌ی رێگا بده‌ن، بۆیه به ناچار وتیان له‌و شوێنه ده‌مێنینه‌وه. ئێمه‌ش رێگه چاره‌یه‌کی ترمان پێشکنه‌ده‌هات و وتمان بمێننه‌وه تا هه‌وا تاریک ده‌کاته‌وه و پاشان باقی مه‌سیره‌که بێن. به دوای که‌وتنه که‌مینی ئه‌و واحیده‌ی که بۆ یارمه‌تی ئه‌وانمان ناردبوون و به پێی وه‌زعی خودی گوردانه‌که‌شه‌وه، ئیمکانی مانوڕێکی زۆرمان بۆ نه‌مابوه‌وه و ته‌نیا ڕێگایه‌ک که مابوو ئه‌وه بوو به تاریک بوونی هه‌وا چه‌ند گه‌مییه‌ک بنێرینه ئه‌و به‌ر و بیانپڕینینه‌وه. ئه‌و کاره‌شمان دانابوو بۆ ده‌ور وبه‌ری سه‌عات چور ونیو و پێنجی ئێواره.

ده‌ور و به‌ری سه‌عات دو و ئه‌وانه بوو که هاوڕێ “شۆکێ” وتی “دیده‌بانه‌کانمان ده‌ڵێن، ژماره‌یک چه‌کدار به په‌له به‌ره‌و ئێمه دێن”. چه‌ند ده‌قیقه‌یه‌ک دواتر خه‌به‌ری‌دا که دیده‌بان و که‌مینه‌کانمان له گه‌ڵ ئه‌و هێزه ده‌رگیر بوون. زۆری نه‌خایاند که باقی گوردانیش که‌وتبوونه شه‌ڕه‌که و ماوه‌یه‌ک هه‌ر له‌ سه‌ر خه‌ت بوون و هاوڕێ “شۆکێ” خه‌ریک فه‌رمانده‌هی شه‌ڕه‌که بوو. پاش ده‌ور و به‌ری چاره‌کێک تا بیست ده‌قیقه دواتر، ته‌ماسمان به گشتی له گه‌ڵ هاوڕێیان قه‌تع بوو.

به‌رداشتی من هه‌ر ئه‌و سه‌رده‌م و دواتریش که هه‌ندێک زانیاری زیاتر که‌وته ده‌ست ئه‌وه بوو که هێزه‌کانی رژیم تا ڕاده‌یه‌کی زۆر هه‌واڵیان ده‌ست که‌وتبوو که ژماره‌یه‌ک پێشمه‌رگه که زۆر شه‌که‌ت و ماندوون و به ‌هۆی گازی شیمیاییه‌وه مه‌سموم بون و له وه‌زعێکی ناله‌باردان و له‌وانه‌یه توانای شه‌ڕ و ده‌سکرده‌وه‌یه‌کی ئاوایان نه‌مابێ هان له‌و شوێنه. بۆیه ئاوا به پڕتاو و به بێ وه‌ها ئاڕایشێکی نیزامی به‌ره‌و ئه‌و شوێنه هاتبوون.

به داخه‌وه له ئه‌نجامدا له ٧٢ که‌سی گوردانی شوان ٥٨ که‌سیان هه‌ر له‌و شوێنه گیانیانبه‌خت ده‌که‌ن، ١٢ که‌سیان به برینداری و له حاڵێکدا که به گازی شیمیایی مه‌سمووم ببوون به دیل ده‌گیرێن که دواتر به شێوه‌یه‌کی زۆر دڕندانه له لایه‌ن جه‌لاده‌کانی کۆماری ئیسلامی ئێران‌ه‌وه  ئێعدام ‌کران، و دوو که‌سیشیان که توانیبوویان خۆیان رزگار بکه‌ن، پاش ماوه‌یه‌کی زۆر، گه‌ڕانه‌وه لامان.

‌هاوڕێ حه‌بیب نوکته‌یه‌ک که پێموایه پێویسته ته‌وزیح بدرێ ئه‌وه‌یه که هه‌ر وه‌ک خۆشت ده‌زانی، حیزبی دیموکراتیش هێزێکی له‌و ناوچه‌یه هه‌بوو. به‌ڵام ئه‌و هێزه‌ی ئه‌وان ئه‌گه‌رچی به هه‌ر حاڵ به زه‌حمه‌تی زۆر به‌ڵام توانیان له مه‌نته‌قه‌که ده‌رباز بن و تووشی شه‌ڕ و ده‌رگیری ئه‌وتۆ نه‌بن. گوایه ئه‌و کات ئه‌وان پێشیناریشیان به هاوڕێیانی ئێمه‌ دابێ که له گه‌ڵ ئه‌وان بکه‌ون و به‌و ڕێگه‌ی ئه‌واندا پاشه‌کشێ بکه‌ن. ئایا شتی‌وا بووه و ئه‌گه‌ر بوو چۆن بووه که ئه‌و کاره نه‌کراوه؟

ئه‌وه‌ی من له ته‌ریقی هاورێ شۆکێ وه ئاگاداری‌ بوم ئه‌وه‌یه که: هاورێیانی ئێمه توشی چه‌ن که‌س له پێشمه‌رگه‌کانی حیزبی دێموکرات هاتبون وه به هاورێیانی ئێمه‌یان کوتبو بچن بو لایان، به‌لام هاورێ شۆکێ به منی وت که خۆیان دایانناوه بڕۆن بۆ شارۆچکه‌ی سیروان، هه‌م حه‌سانه‌وه‌یه‌ک ده‌که‌ن و هه‌م خواردنیش له‌گه‌ڵ خۆیان هه‌ڵ ده‌گرن بۆ ئیدامه‌ی رێگایان و گه‌رانه‌وه‌یان بۆ لامان. ئێمه ده‌مانزانی که حیزبی دیموکراتیش هێزی له‌و ناوچه هه‌یه، به‌ڵام نه ئاگادری مه‌سیری پاشه‌کشه‌یان بووین و نه ده‌مانزانی به‌رنامه‌یان بۆ ده‌ربازبون له‌ وه‌زعه‌که چیه و نه ده‌شمان‌زانی که هێزه ئۆپۆزیسیۆنه‌کانی کوردی ئێراق بۆ پاشه‌کشه‌ کردنیان یارمه‌تیان ده‌ده‌ن، هه‌مو ئه‌و شتانه‌مان دواتر بۆ رون بۆه‌وه.  کاتێک که جه‌ره‌یانێک دێته‌ پێشه‌وه و هه‌موو شته‌کان به‌و ئاقاره‌دا ناڕوا که تۆ پێشبینی ده‌که‌ی و ئاکامه‌که‌ی شتی ناخۆشی وه‌ک کاره‌ساتی گوردانی شوانی لێده‌که‌وێته‌وه، ئینسان ده‌ڵی بریا وام نه‌کردایه و ئاوام بکردایه. خۆ ده‌کرا بۆ نموونه ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌وانیش پێشنیاری هاوکاری و پێکه‌وه کارکردنیان نه‌دابا، ئێمه ئه‌وکاره‌مان بکردایه و خوازیاری ئه‌وه بوایه‌تین که پێکه‌وه بڕۆین و ئه‌گه‌رله‌گه‌ڵ هێزه‌کانی کۆماری ئیسلامی ئێران ــ یش روبه‌رو بۆین، پێکه‌وه لێیان ده‌ین. به باوه‌ری من؛ شه‌ری چه‌ن ساله‌ی حیزبی دێموکرات له گه‌ڵ کۆمه‌ڵه هۆیه‌کی سه‌ره‌کیه بۆ خۆ لادان له ته‌ماس گرتن له‌گه‌ڵیان له‌و هه‌ل و مه‌رجه‌ سه‌خت و دشواره‌‌ی بۆ هه‌ر دو لامان هاتبۆه پێشه‌وه. ئاسان نییه، دوو هێز که پێکه‌وه شه‌ڕیان کردووه، له ناکاو ئاوا متمانه به‌ یه‌ک بکه‌ن که بێن و پێکه‌وه کارێکی وه‌ها گرینگ بکه‌ن. بێگومان ئه‌گه‌ر ئه‌و شه‌ڕی دوولایه‌نه نه‌بوایه، له‌وانه‌یه ئه‌و ته‌ماسه له هه‌ردوولاوه بگیردرایه‌ت و هه‌ر دوو هێزه‌که پێکه‌وه پاشه‌کشه‌یان بکردایه‌ت. به‌ڵام به داخه‌وه ئه‌و ته‌ماسه له ئاڕادا نه‌بووه.

هاوڕێ حه‌بیب، به داخه‌وه رووداوه‌که‌ی گوردانی شوان به‌و شێوه‌ی لێهات که بۆ خۆت باستکردوو ده‌کرێ بڵێین یه‌کێک له ناخۆشترین رووداوه‌کانی مێژووی هه‌ڵسووڕان و چالاکی کۆمه‌ڵه بووه، ئه‌مڕۆ هه‌ڵسه‌نگاندن و لێکدانه‌وه‌ی تۆ له رووداوه‌که چییه، هه‌م له ناردن و دامه‌زراندنی واحدێک له‌و ناوچه‌یه له‌و هه‌ل ومه‌رجه‌دا و هه‌م له سه‌ر خوودی رووداوه‌که.

پێش هه‌موو شتێک، هه‌ر وه‌ک پێشتریش ئاماژه‌م پێداوه، چوونمان بۆ بیاره و ناردنی واحیدی نیزامیمان بۆ ئه‌و ناوچه‌یه و جێگیرکردنی له‌وێ، له‌و هه‌ل ومه‌رجه‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا، کارێکی هه‌ڵه بوو. له هه‌ر جم وجووڵێکی به تایبه‌ت نیزامیدا تۆ ده‌بێ به وردی گشت هه‌ل ومه‌رجی کاره‌که لێکبده‌یته‌وه. ئه‌گه‌ر ئه‌و کاره نه‌که‌یت و مه‌نتیق و لێکدانه‌وه‌یه‌کی دروستت نه‌بێت، راده‌ی زه‌ربه په‌زیری هێزه‌که‌ت ده‌به‌یته سه‌ر. به داخه‌وه له‌م مه‌سه‌له‌دا هه‌ڵسه‌نگاندن و لێکدانه‌وه‌ی غه‌ڵه‌ت له ئارادابوو و ده‌توانم بڵێیم ته‌نیا مه‌نتیقی پشت ئه‌م لێکدانه‌وه‌یه، ماجراجویی و ئیراده‌‌گه‌رایی بووله عه‌رسه‌ی کاری نیزامیدا. ئاڵ وگۆر به ئیراده و به حوزوور په‌یداکردن له شوینێک پێکنایه‌ت. به‌بێ ئه‌وه‌ی که له پێشدا هه‌ل و مه‌رج و زه‌مینه‌ی پێویستی بۆ بڕه‌خسێنی، ئاکامه‌که‌ی ده‌توانێ کاره‌ساتی لێبکه‌وێته‌وه. لێره‌دا ئه‌وه‌ش بڵێم که به پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی که سایتی کۆمه‌ڵه(حکا) له سه‌ر کاره‌ساتی گوردانی شوان ته‌وزیحی داوه، که گوایه مه‌قه‌ڕی “بیاره” له لایه‌ن کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه‌وه وه‌ک شوێنی حه‌سانه‌وه‌ی واحیده‌کانی تیپی ١١ی سنه و له‌وانه گوردانی شوان له‌به‌رچاو گیرابوو، ده‌بێ بڵێم وانه‌بوه. نه کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه ئه‌و بڕیاره‌ی دابوو نه ئه‌وێش شوێنی حه‌سانوه بوو.”بیاره” نه‌ک هه‌ر شوێنی حه‌سانه‌وه و پشتی جیبهه نه‌بوو به‌ڵکو ڕێک نووکی جیبهه‌ بوو. ئه‌و واحیدانه‌ی که له‌وێ جێگیر ده‌کران، له‌وانه‌ گوردانی شوان نه‌ک هه‌ر نه‌ده‌حه‌سانه‌وه به‌ڵکوو هه‌میشه له حاڵی ئاماده‌باشدا بوون و هه‌ر به‌و ده‌لیله‌ش ماوه‌یه‌کی زۆرمان ڕانه‌ده‌گرتن و مانگی جارێک ده‌مانگۆڕین. ناوچه‌ی سنه شوێنی حه‌سانه‌وه‌ی خۆی هه‌بوو ئه‌ویش “چناره” بوو وه‌ هه‌موو واحیده‌کانی له‌وێ ده‌بوون. مه‌قه‌ڕی “بیاره” هه‌روه‌ک باسم کرد، به مه‌به‌ستی ده‌سپێکردنه‌وه‌ی هه‌ڵسووڕان و حوزووری دووباره‌مان له ناوچه‌ی هه‌ورامان کرایه‌وه، به‌ڵام به لێکدانه‌وه‌یه‌کی هه‌ڵه‌و به بێ هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌ل ومه‌رجی راسته‌قینه‌ی ناوچه‌که. کاتێک سیاسه‌تی چوون و دامه‌زران له “بیاره” هه‌ڵده‌بژێری، ده‌بێ مه‌به‌ست و ئامانج له‌و کاره‌ش دیاری بکه‌ی و له‌ گه‌ڵ ریسکێک که کاره‌که هه‌یه‌تی هه‌ڵسه‌نگێندرێ، ئه‌و ئه‌ندازه له ریسک چه‌نده پێویسته بۆ گه‌یشتن به‌و ئامانجه دیاریکراوه. تا که‌ێ له‌وێ ده‌بم و له چ هه‌ل و مه‌رجێکدا و چۆن به‌جێی دێڵم. به پێی ئه‌و هه‌واڵ و گوزارشانه که گه‌یشتبوونه ده‌ستمان، رژیم خه‌ریکی هێزکۆکردنه‌وه‌و ته‌مه‌رکوزبو له‌و مه‌ڵبه‌نده ، خه‌به‌ری هێرشی نیزامی رژیم به ده‌ستمان گه‌یشتبو، به‌ڵام له چه‌ند و چونی هێرشه‌که هیچ ئاگاداریه‌کمان نه‌بو. لێره‌دا ئه‌وه‌ش بڵێم که هیچکام له هێزه ئۆپۆزسیۆنه‌کانی کوردی‌ ــ ئێراق، ته‌نانه‌ت دۆسته‌کانی کۆمه‌ڵه‌ش تا ئه‌و جێگای من ئاگاداربم هیچ ئاگادارییه‌کیان له‌و بابه‌ته‌وه به ئێمه نه‌دابوو. ئه‌گه‌رچی چاوه‌ڕوانی ئه‌وه هه‌بوو که به جۆرێک ئاگاداریان بکردایه‌تین. به هه‌ر حاڵ به پێێ سیاسه‌ت و ته‌جره‌به‌ی چه‌ندین ساله‌ی خۆمان له‌ عه‌رسه‌ی کاری پێشمه‌رگانه‌دا، هه‌رکات ئێمه له ته‌مه‌رکوزی زۆری هێزه‌کانی رژیم ئاگادار بوایه‌تین، له هه‌رکوێ بوایه، له ئاواییه‌ک بوایه‌تین یان له به‌رزاییه‌ک، ئێمه ده‌س به‌جێ، جێ خاڵیمان ده‌دا و هێزه‌کانمان له شه‌ڕێکی نابه‌رابه‌ر و نه‌خوازراو ده‌پاراست. له مه‌وردی گوردانی شواندا به داخه‌وه ئه‌وکاره نه‌کرا که، به‌رپرسانی کۆمه‌ڵه گشتمان له‌و خه‌به‌ر و هه‌واڵانه داچڵه‌کێین و هێزه‌کانمان بێنینه دواوه‌. به داخه‌وه به هۆی که‌مته‌رخه‌می، ته‌نانه‌ت پاش ئه‌وه‌ی که هه‌واڵی خومپاره بارانی پردی “زه‌ڵم”مان پێگه‌یشت که ته‌نیا خاڵی وه‌سڵکردنی بیاره به سه‌ید سادق بو، دیسانیش له لایه‌ن ئه‌و که‌س و ئورگانانه‌وه که به‌رپرسایه‌تی ئه‌وکاره‌یان له عۆده‌ بوو، بڕیاری پاشه‌کشه نه‌درا و به‌و کاره ئێمه واحیده‌کانی خۆمانمان خسته مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌وه که ئه‌و کاره‌ساته ئه‌سفناک و دڵ ته‌زێنه‌ی لێکه‌وته‌وه.

ئه‌وکات که من پێم ووتن شوێنه‌که‌یان به‌ جێ بێڵن، هاورێیانی گوردانی شوان که‌وتبوونه حاڵه‌تێکه‌وه که پاشه‌کشه‌‌یان پێ ته‌حمیل ببوو وه‌ هیچکارێکی دیکه نه‌ده‌کرا. هێزه‌کانی رژیم هاتبوونه به‌رزاییه‌کانی سه‌ر مه‌قه‌ڕی بیاره و به چه‌کی سووک ته‌قه‌یان له مه‌قه‌ڕ ده‌کرد. له وه‌ها هه‌ل ومه‌رجێکدا ته‌نیا کارێک که ده‌کرا ئه‌وه بوو که هاوڕێیانمان بێسیم و چه‌که‌کانیان هه‌ڵگه‌رن و ده‌رباز بن. بۆیه ئه‌گه‌رچی بڕیاردان له سه‌ر جم وجووڵی نیزامی گوردانی شوان له ده‌س من‌دا نه‌بوو، به بێ ڕاو ته‌کبیر له گه‌ڵ که‌س، پێم ووتن بێنه دواوه. هه‌ر له‌و له‌حزه‌وه له واقیعدا،  ئیبتیکاری عه‌مه‌ل له ده‌س ئێمه و خوودی هاوڕێیانی گوردانی شواندا نه‌مابوو. ره‌وتی روداوه‌کان و خێرایی ئاڵ وگۆڕه‌کان به جۆرێک بو که ته‌نانه‌ت ئینتخابی مه‌سیری پاشه‌کشه‌شی له ده‌س ئێمه‌ ده‌رهێنا. ئه‌گه‌ر ئێمه زووتر وبه سه‌رسۆنگه بڕیاری هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌مان له “بیاره” بدابایه‌ت، دیاره مه‌سیرێکی دیکه و شوێنێکی دیکه‌مان بۆ هاتنه دواوه هه‌ڵده‌بژارد. هاورێیانی گوردانی شوان له وه‌زعیه‌تێکدا قه‌راریان گرتبو که؛ به شوێن و مه‌نته‌قه‌که نه شاره‌زابون، له گه‌ڵ خه‌ڵکه‌که ئاشنایی و ناسراوییه‌کی ئه‌وتۆیان نه‌بو. دواتریش تووشی بومبارانی شیمیایی بون و واحیدی کۆمه‌کیه‌که‌ش ‌که‌وته که‌مین وبه داخه‌وه تێداچون. به‌مجۆره هاورێیانی گوردانی شوان له یه‌ک کاتدا له‌گه‌ڵ مه‌جموعه‌یه‌ک فاکته‌ری نێگاتیو روبه‌رو بونه‌وه و له‌ وه‌ها شه‌رایتێکدا له لایه‌ن هێزه‌کانی سپای پاسدارانی ئێرانیشه‌وه هێرشیان کرایه سه‌ر. ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر هێزه‌کانی رژیم که نازانم چۆن ئاگاداری حوزووری ئه‌وان له ئاخرین شوێنیان ببوون، دوو سێ سه‌عات دره‌نگتر بیانزانیبایه دیسان به ئیحتیمالی زۆر ده‌مانتوانی هیچ نه‌بێ ژماره‌یکیان رزگار بکه‌ین.

له سه‌ر ناردن و دامه‌زرانی واحیده‌کانی ناوچه‌ی سنه له “بیاره” و ئه‌وه‌ی که کێ یان چ ئورگانێک له‌و بڕیاره به‌رپرس بووه، شتی جۆراوجۆر وتراوه. هه‌روه‌ک خۆشت له قسه‌کانتدا ئیشاره‌ت پێکرد، بۆ نموونه له نوسراوه‌یه‌کدا که له سه‌ر روداوی گوردانی شوان و ته‌بعه‌ن له ژێر چاوه‌دێری ئه‌و به‌شه له رێبه‌ری ئێستای سازمانی کوردستانی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران ــ کۆمه‌ڵه که ئه‌و کاتیش هه‌ر له رێبه‌ری ته‌شکیلات‌دابو ته‌نزیم کراوه‌و له‌ سه‌ر سایتی کۆمه‌ڵه‌(حکا) داندراوه ده‌ڵێ که: “بیاره یه‌کێک له‌و ئاواییه‌سنوریێنه‌ بوو که دیاریکرابوو بۆئه‌وه‌ی گوردانی شوان یه‌کێک له گوردانه‌کانی سه‌ر به ناوچه‌ی سنه بۆ حه‌سانه‌وه و پشتی جه‌بهه‌ی خۆیان له‌وێ که‌ڵک وه‌ر بگرن“. یان کاک “عه‌بدوڵای موهته‌دی‌” نێوی چه‌ند که‌سێک و یه‌ک له‌وانه نێوی ئێوه وه‌ک که‌سانێک که به‌رپرسایه‌تیتان هه‌بووه دێنێ. زۆر که‌سیش پێی وایه که کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه به‌رپرسایه‌تی هه‌بووه و ئه‌وان ئه‌و بڕیاره‌یان داوه. دیاره لێره مه‌به‌ست ئه‌وه نییه که تاوانی ئه‌و رووداوه، بخرێته پاڵ تاکه که‌س یان تاکه ئورگانێک، پرسیاره‌که‌ی من ئه‌مه‌یه که ئه‌م مه‌سه‌له خاڵێکی نارۆشنی ئه‌و رووداوه‌یه، ئێوه که تا ئه‌و جێگای من له بیرم بێ ئه‌و ده‌م هه‌م ئه‌ندامی کومیته‌ی ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه بوون و هه‌م به‌رپرسی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه و به‌رپرسی نیزامی ناوچه‌ش بوون، له‌م بابه‌ته‌وه ڕاتان چییه؟

هاوڕێ حه‌بیب: به‌ڵی ئه‌و کات من ئه‌ندامی کومیته‌ی ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه و به‌رپرسی هه‌ماهه‌نگی کومیته‌ی ناوچه‌ و به‌رپرسی نیزامی ناوچه‌ی سنه یانی به‌رپرسی تیپی ١١ی سنه بووم. ئه‌وه‌ی لێره‌دا و له وڵامی پرسیاره‌که‌تاندا باسی ده‌که‌م، له روی حه‌قایق و روداوێکه‌وه‌یه که خۆم له نزیکه‌وه لێی ئاگادارم. ئه‌گه‌ر ئینسان بیه‌وێ مێژووی رووداوێک یان به‌سه‌رهاتێک باس بکات ده‌بێ به به‌رپرسایه‌تییه‌وه ئه‌و کاره بکات و شته‌کان له جێی خۆیان دابنێت. هه‌روه‌ک پێشتریش باسم کرد و له پرسیاره‌که‌ی ئێوه‌شدا سه‌باره‌ت به روداوی گوردانی شوان له سایتی کۆمه‌ڵه‌(حکا) هاتوه، ومنیش ئه‌وه‌ی لێ زیاد ده‌که‌م که کاک “ئیبراهیمی عه‌لیزاده” له چه‌ند ووتاریک و له چه‌ن شوێنێکی جیاواز و هه‌ر به موناسه‌به‌تی کاره‌ساتی گوردانی شوان باسیکردوه وله ئه‌ساسدا هه‌ر پۆخته‌ی قسه‌کانی به‌رێزیانه که کراوه‌ته نووسراوه‌یه‌ک و له به‌شی “یادی هاوڕێیانی گیانبه‌ختکردوو” له ماڵپه‌ڕی کۆمه‌ڵه‌ سازمانی کوردستانی حیزبی کومۆنیستی ئێراندا له چاپ دراوه، ده‌ڵێ: “که کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه بیاره‌ی وه‌کوو شوێنی پشتی جیبهه‌ و بۆ حه‌سانه‌وه بۆ واحیده‌کانی خۆی دیاری کردبوو وه‌ ناردبوونیه‌ ئه‌وێ”. هه‌روه‌ک له قسه‌کانی پێشووشمدا باسم کرد، “بیاره” نه‌ک هه‌ر بۆ حه‌سانه‌وه و پشتی جه‌بهه نه‌ده‌بوو، به‌ڵکوو هه‌ر واحیدێک له‌وێ بوایه به ته‌واوی شه‌که‌ت و ماندوو ده‌بوو، چون ده‌بوا به‌ ده‌لیلی نوکی جه‌بهه بون به‌رده‌وام له حاڵی ئاماده‌باشیدا بوایه‌ن. که‌وایه “بیاره” نه‌ک بۆ حه‌ساندنه‌وه به‌ڵکوو بۆ ئامانجێکی دیکه و کارێکی دیکه له‌به‌رچاو گیرابوو که من پێشتر باسم کردوه. جگه‌ له‌وه، کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه‌ش نه‌بوو که ئه‌و بڕیاره‌ی دابوو، به‌ڵکوو ئه‌وه‌ کومیته‌ی ئیجرایی کۆمه‌ڵه بوو که ده‌بیر ئه‌وه‌ڵی ته‌شکیلات(کاک ئیبراهیم علیزاده) نه‌زاره‌تی به سه‌رئه‌و کومیته‌یه‌وه هه‌بو، له‌و باره‌وه بڕیاریان داوه. ئه‌ز قه‌زا لیکدانه‌وه‌ی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه له مه‌سه‌له‌که ڕێک به پێچه‌وانه‌ی هه‌ڵسه‌نگاندنی رێبه‌رایه‌تی بوو. ته‌نیا کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه‌ش نه‌بوو که موخالیفی ئه‌و بڕیاره بوون من له بیرمه که زۆرێک له کادره‌کانی ناوچه‌ی سنه‌ش، هه‌روه‌ک ئێمه موخالیفی جێگیرکردنی هێز له‌و مه‌ڵبه‌نده بوون. هه‌ڵبه‌ت ئه‌وه بڵێم که موخاله‌فه‌تی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه له‌و ڕوانگه‌وه نه‌بوو که گوایه ئێمه پێشبینی ئه‌وه‌مان کردبوو که هێرشێکی وا ده‌کرێته سه‌ر واحیده‌که‌مان و له به‌ێن ده‌چێ. ئێمه ئه‌وه‌مان ئه‌ووت که “بیاره” شوێنی حه‌سانه‌وه نییه و باشتروایه واحیده‌کانمان له‌خۆڕا شه‌که‌ت نه‌که‌ین و ئیمکانی حه‌سانه‌وه‌یان بۆ فه‌راهه‌م بکه‌ین. کاتێک ئه‌و ته‌سمیمه گیرابوو من له‌وێ نه‌بووم. ئه‌وکاته من له‌گه‌ڵ چه‌ند واحیدێکی ناوچه‌ی سنه له ناوه‌وه، له ناوچه‌ داگیرکراوه‌کان له مه‌ئمووریه‌تدا بووین. به هه‌رحال واقعیه‌ت ئه‌وه‌یه که؛ پێش ئه‌وه‌ی هیچ هێزێکی ناوچه‌ی سنه بچێته “بیاره”، هه‌یئه‌تێک له ناوه‌ندیه‌وه دێن بۆ “چناره” و له گه‌ڵ ئه‌و جه‌معه له هاورێیانی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه که له چناره مابونه‌وه و، هه‌ر وه‌ها له‌گه‌ڵ هاورێیانی کومیته‌ی ناوچه‌ی مه‌ریوان موشته‌ره‌که‌ن کۆبوونه‌وه ده‌که‌ن وله سه‌رزه‌روره‌تی دانانی هێزی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه، له بیاره، قسه و باس ده‌که‌ن، کاتێک له‌گه‌ڵ موخاله‌فه‌تی ئه‌و جه‌معه له هاورێیانی کۆمیته‌ی ناوچه‌ی سنه روبه‌رو ده‌بن، ئه‌وته‌سمیمه‌ی خۆیان له سه‌ر کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه ده‌که‌ن به بڕیار که ده‌بێ به‌ڕێوه‌ی ببا. ئه‌و جۆره‌ی که من بیستوومه نه‌ک هه‌ر کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه به‌ڵکوو کومیته‌ی ناوچه‌ی مه‌ریوانیش هه‌ر موخالیفی ئه‌و بڕیاره بوون.

پاش گه‌ڕانه‌وه‌م بۆ “چناره”، له کۆبوونه‌وه‌یه‌کی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه‌دا باسی ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌مان کرد‌‌ و منیش موخالیفه‌تی خۆمم له گه‌ڵ ئه‌و بڕیاره ده‌ربڕی. که واته هه‌موو حه‌وت هه‌شت که‌سی کومیته‌ی ناوچه موخالیفی ئه‌و بڕیاره بووین. به‌ڵام چون له سه‌رمان کرابوو به بڕیار، به‌ڕێوه‌مان برد. هه‌ڵبه‌ت پێم باشه که بۆ مانه‌وه له تاریخیشدا بووبێ ئه‌م نوکته باس بکه‌م که؛ پاش هاتنه‌وه‌م بۆ لای ناوچه‌ی سنه و دانیشتنمان له سه‌ر ئه‌و بابه‌ته، من و کاک “سه‌لاحی مازووجی”، به‌یانی ئه‌و رۆژه چووین بۆ باره‌گای ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه له “بۆتێ” بۆ لای کاک “ئیبراهیم علیزاده” بۆقسه وباس له سه‌ر ئه‌و مه‌وزوعه. به‌داخه‌وه‌ کاک ئیبراهیم له‌ جیاتی به‌جیدی گرتنی مه‌وزوعه‌که‌ به‌ بێ ته‌وه‌جوهییه‌وه‌ ئێمه‌ی حه‌واڵه‌ی لای کومیته‌ی ئیجرائی کرد.  ئیمه‌ که هه‌م له‌و شێوه جوابه‌ی ئه‌و قه‌ڵس بووین و هه‌م پێشتریش له‌و بابه‌ته‌وه له گه‌ڵ کومیته‌ی ئیجرایی قسه‌ کرابوو وه‌ ده‌مانزانی به نه‌تیجه ناگه‌ین، هه‌ڵساین و به تووره‌ییه‌وه گه‌ڕاینه‌وه بۆ “چناره”. ئه‌مه حه‌تمه‌ن کاک “سه‌لاحی مازووجی” له بیریه‌تی چون ئه‌و ده‌م چه‌ندین جار له‌سه‌ر ئه‌م مه‌سه‌له‌یه پێکه‌وه قسه‌مان کردووه. مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه که روونی بکه‌مه‌وه که به‌ڵێ، دوو بۆچوون له بابه‌ت دانانی مه‌قه‌ڕی “بیاره” و ناردنی واحیدێک بۆ ئه‌وێ هه‌بوو. له شوێنێکی دیکه له قسه‌کانی کاک ” ئیبراییم” ده‌ڵێ که بڕیاری پاشه‌کشێ له لایه‌ن کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه‌وه ده‌رکرا ،به‌م شێوه له سه‌ر مه‌سه‌له‌که قسه کردن به بڕوای من بۆ سه‌بت له تاریخیشدا بووبێ موناسب نییه. هه‌ر وه‌ک باسم کرد ئه‌وه‌ڵه‌ن کومیته ناوچه‌ی سنه هیچ بڕیارێکی ده‌رنه‌کردوه و ئه‌وه ئه‌سڵه‌ن له بابه‌ت ته‌قسیمی کار و به‌رپرسایه‌تی ته‌شکیلاتییه‌وه، ئه‌رکی کومیته ناوچه نه‌بوو وه‌ له ئێختیاراتی ئه‌ودا نه‌بوو. له‌م بابه‌ته‌وه بۆ ئاگاداری ئێوه و بۆ سه‌بت له تاریخیشدا ئه‌وه بڵێم که رێبه‌رایه‌تی کۆمه‌ڵه واته کومیته‌ی ئیجرایی ئه‌و سه‌رده‌م که له ژێر چاوه‌دێری راسته‌وخۆی ده‌بیر ئه‌وه‌لی کۆمه‌ڵه‌دا کاری ده‌کرد، ته‌قسیم کارێکی به‌م شێوه‌یان‌ بۆ مه‌قه‌ڕی “بیاره” و بۆ ئه‌و واحیده‌ی که له‌وێ جێگیربو، له به‌رچاو گرتبوو: یه‌که‌م کاروباری نیزامی واحیده‌که ده‌ربه‌ست به کومیته‌ی ئیجرایی درابوو. دوهه‌م‌ کاری سیاسی و ئاڵ وگۆڕی واحیده‌کان به کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه سپێردرابو. سێیه‌م کاری ته‌داروکاتی و لوجێستیکی واحیده‌که‌ش درابوو به ئۆرگانی”ئاسۆس” که کاری دیپلۆماسی کۆمه‌ڵه‌ی به‌رێوه‌ده‌برد. به‌م شێوه‌یه کاری ته‌دارکات و به‌رپرسایه‌تی نیزامی ئه‌و واحیده‌ی که له بیاره جێگیر ده‌بو، له سه‌رشانی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه نه‌مابو. هه‌ر به‌م بۆنه‌وه ئه‌گه‌ر هه‌ر خه‌به‌رێک و گوزارشێک له‌و بابه‌ته‌وه ببوایه، په‌یامه‌کان راسته‌وخۆ به کۆمیته‌ی ئیجرایی کۆمه‌ڵه ده‌درا و روونووسێکیشیان ده‌نارد بۆ ئێمه وه‌ک کومیته‌ی ناوچه. پێم خۆشه لێره‌دا ئه‌وه‌ش بێژم که مه‌به‌ستی من له‌م قسانه ئه‌وه نییه که باری به‌رپرسایه‌تی ئه‌و مه‌سه‌له له سه‌رشانی خۆم داماڵم و بیخه‌مه سه‌رشانی که‌س یان ئۆڕگانێکی دیکه. منیش که ئه‌و سه‌رده‌م ئه‌ندامی کومیته‌ی ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه و ئه‌ندامی کومیته‌ی ناوچه‌ی سنه و به‌رپرسایه‌تیشم له‌وێ هه‌بوو، له‌م مه‌سه‌له‌شدا به‌رپرسم و ئه‌گه‌ریش کاتێک بێت و له‌م مه‌سه‌له بکۆڵدرێته‌وه، منیش یه‌کێک له‌و که‌سانه‌م که ده‌بێ حازر بم و قسه‌ی خۆم بکه‌م. لێره‌دا ئه‌وه‌ش بڵێم که ئه‌وجۆره‌ی کاک “عه‌بدولڵا ” له زنجیره وت ووێژێکیدا له‌ ژێر سه‌ردێڕی “پێنج سال له‌گه‌ڵ کاک عه‌بدولڵا‌ موهته‌دی” که بوه‌ به کتێب و له چاپ دراوه، له سه‌ر روداوی گوردانی شوان نێوی چوارکه‌س ده‌بات که گوایه هه‌رئه‌و چوار که‌سه له‌ جه‌ره‌یانی ته‌سمیمات وکارو ئوموراتی مه‌ربوت به گوردانی شوان ئاگادار بون. واقعیه‌ت ئه‌وه‌یه که ئه‌و کات کاک عه‌بدولڵا ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی کۆمه‌ڵه نه‌بو تا به‌رپرسیاریه‌تی راسته‌وخۆی بکه‌ویته سه‌رشان، به‌لام له‌مه‌وقعیه‌تی د‌فته‌ری سیاسی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران‌دا، ده‌بو کاک عه‌بدولڵا ئه‌وه‌نده‌ی مه‌شغه‌له‌‌و په‌رۆشی کۆمه‌ڵه‌ی بوایه‌ که هه‌رئه‌و کات چ له سه‌ر سیاسه‌تی هه‌ڵه‌ی ناردنی هێزی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه بۆ شوێن و مه‌ڵبه‌ندی نازه‌رور و چ له دوای روداوه دڵته‌زێن و کاره‌ساتباره‌که‌ی گوردانی شوان هه‌ڵویستی رون و ئیجابی بوایه‌ت. پێویسته ئه‌وه‌ش بێژم که هیچکات و هیچکام له رێبه‌رانی کۆمه‌ڵه و حیزبی کۆمۆنیستی ئێران له کاک عه‌بدولڵا موهته‌دی یه‌وه بگره تا کاک ئیبراهیم علیزاده و تا باقیه‌که‌ی نه‌چوونه پای هه‌ڵسه‌نگاندن و لێکۆڵینه‌وه‌ی ئه‌و سیاسه‌ته که ئه‌و کاره‌ساته‌ دڵته‌زێنه‌ی لێکه‌وته‌وه. سیاسه‌تی زاڵ به سه‌ر بڕیاری کردنه‌وه‌ی مه‌قه‌ڕی “بیاره” و جێگیرکردنی واحیده‌کان له‌و مه‌قه‌ڕه له کوێوه هاتو له چ بۆچونێکه‌وه سه‌ر چاوه‌ی ده‌گرت‌، چ که‌سانێک لێی به‌رپرس بون، چ ده‌رس و ئه‌زمونێکی بۆ دوارۆژ لێ‌وه‌رده‌گرین. به باوه‌ری من ده‌بو هه‌ر ئه‌و کات رێبه‌ری کۆمه‌ڵه به ئیحساسی مه‌سئولیه‌تی ته‌واوه‌وه بچوایه‌ته پای ئه‌رزیابیه‌کی زانستیانه له سه‌ر ئه‌م روداوه‌و که‌م وکووڕیێه‌کانی له باری سیاسی و نیزامیه‌وه ده‌س نیشان بکردایه‌و  بیروباوه‌ڕی گشتی خه‌ڵکی کوردستانی له‌ ڕاستییه‌کانی ئه‌و رووداوه ئاگادار بکردایه‌ته‌وه.

کاک حه‌بیب با ئه‌م به‌شه به جێ بێڵین و هه‌ندێک له نزیکه‌وه بێینه سه‌ر باسی گوردانی شوان. زۆرجار باس له تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی گوردانی شوان کراوه. ئێوه که خۆتان له نزیکه‌وه هه‌م که‌سان و که‌سایه‌تی پێشمه‌رگه‌کانی گوردانی شوانتان ناسیوه و ئاشنای هه‌موو هه‌ڵس وکه‌وته‌کانیانن، ئه‌م تایبتمه‌ندیه‌یان چۆن ده‌سته‌به‌ر ده‌که‌ن و هه‌ڵیانده‌سه‌نگێنن.

هاوڕێ حه‌بیب: راستییه‌که‌ی ئه‌گه‌ر بمانه‌وێ له سه‌ر ده‌ور و نه‌قشی گوردانی شوان له چوارچێوه‌ی کار و چالاکییه‌کانی کۆمه‌ڵه و به تایبه‌ت له مه‌یدانی هه‌ڵسورانی پێشمه‌رگانه‌دا قسه بکه‌ین، ده‌بێ کاتی زورتری بۆ ته‌رخان که‌ین، چون له راستیدا ناکری ئه‌و هه‌مو فه‌عالیه‌ت و چالاکیه به‌ر بلاوه‌ی هاورێیانی گوردانی شوان له ماوه‌ی چه‌ن سال له‌ تێکۆشانی سیاسی و چالاکی نیزامی دا بویانه له کورته موساحه‌به‌یه‌کدا ولام بدرێته‌وه. به‌ڵام به چه‌ند لایه‌نێک له‌و بابه‌ته ئاماژه ده‌که‌م. من ئه‌و شانازیه‌م هه‌بوو که هه‌ر له  شه‌ڕی ٢٤ رۆژه‌ی شاری سنه وه که پێشمه‌رگه له ناو شار و ده‌وروبه‌ری شار چالاکی هه‌بوو، له گه‌ڵ زۆرێک له‌و هاوڕێیانه‌ی که دواتر و به پێکهاتنی گوردانی شوان، له‌و گوردانه‌دا سازمان دران، نزیکایه‌تی و په‌یوه‌ندێکی هه‌مه‌ لایه‌نه چ له عه‌رسه‌ی سیاسی یان چالاکی نیزامی و به تایبه‌ت رابیته‌یه‌کی عاتیفی وسه‌میمانه په‌یدا بکه‌م. بۆیه له نزیکه‌وه ئاشنای کار و چالاکییه‌کانیان هه‌م. ئه‌گه‌ر له تایبه‌تمه‌ندی گوردانی شوان قسه بکه‌م، له لای من به‌و مانایه نییه که گوایه جیاوازیه‌کی ئه‌وتۆ له نێوان هێزه‌کانی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه‌دا هه‌بووه. ئه‌گه‌ر تایبه‌تمه‌ندییه‌ک بووبێت، ده‌گه‌ڕێته‌وه سه‌ر هه‌ل ومه‌رجی کار و چالاکی هه‌رکامیان و شێوه‌ی ئه‌و چالاکیانه. له مه‌جموع‌ دا هێزی پێشمه‌رگه‌ی کۆمه‌ڵه به گشتی له یه‌ک به‌رنامه و یه‌ک سیاسه‌ت په‌یره‌وییان کردوه و وه‌ک که‌سایه‌تیش، به گشتی له وره‌یه‌کی به‌رزی شۆڕشگێڕانه به‌هره‌مه‌ند بون. به‌ڵام هه‌روه‌ک باسم کرد هه‌ل ومه‌رجی هه‌ڵسووڕانی گوردانی شوان ره‌وشت و شێوه‌کاری تایبه‌تی پێ به‌خشیبوون. په‌یوه‌ندی و عیلاقاتێک که له نێوان خه‌ڵک و کۆمه‌ڵه‌دا به تایبه‌ت له شاری سنه هه‌بوو، راسته‌وخۆ له کار و هه‌ڵسووڕانی پێشمه‌رگه‌کانی کۆمه‌ڵه له ناوچه‌ی سنه و له‌وانه له نێو هاوڕێیانی گوردانی شواندا که به‌شی هه‌ره‌ زۆریان خه‌ڵکی سنه بوون ره‌نگی ده‌دایه‌وه. زۆربه‌ی هاوڕێیانی گوردانی شوان هه‌رکامیان ره‌نگه ده‌یان جار له هه‌ل ومه‌رجی جۆراوجۆری وه‌ک چالاکییه‌کانی نێو شاری سنه، له نێو ماڵه‌کان و ناو خانه‌واده‌کان مابێتنه‌‌وه وخه‌ڵک حه‌شاریان داون. تایبه‌تمه‌ندییه‌کی دیکه، له شێوه‌ی کار و چالاکی پێشمه‌رگه‌کانی گوردانی شوان له ده‌ور وبه‌ر شاری سنه ئه‌وه بوو که، به هۆی هه‌ل ومه‌رجی جوغرافیایی و وه‌زعیه‌تی نیزامی حاکم به‌ سه‌ر شاری سنه‌ و ده‌وروبه‌ری شاردا، له تاکتیک و شێوه‌کارێک که بۆ نموونه له شوێنه سنوورییه‌کان په‌یڕه‌و ده‌کرا جیاوازبو. هه‌ل ومه‌رجی ده‌وروبه‌ر‌ی سنه پێویستی به تاکتیک و شێوه‌کاری خێرا و عه‌مه‌ڵیاتی کوت وپڕ و کورت ماوه هه‌بوو. به‌ واته‌یه‌کی دیکه پێویستی به‌وه بوو که هێزه‌کان بتوانن خێرا ده‌س بوه‌شێنن و ده‌س به‌جێ بکشێنه‌وه و جێ‌خاڵی بده‌ن. زوو بتوانن مانۆڕی پێویست بۆ زه‌ربه‌ لێدان و خۆکشانه‌وه له هه‌ر چالاکییه‌کدا بۆ نموونه له پایگا گرتندا، به کار بێنن. ئه‌گه‌ر هێزه‌کانی کۆمه‌ڵه له مه‌واریدکدا وله به‌عزیک له شوێنه‌کانی‌تر بۆ گرتنی پایگایه‌ک له تاکتیکی کوتان به چه‌کی قورس و پاشان هێرش بۆ سه‌ر پایگاکه که‌ڵکیان وه‌ر ده‌گرت، له ده‌وروبه‌ری شاری سنه ده‌بوو له تاکتیکی غافڵگیری و زه‌ربه‌ی سه‌ریع که‌ڵک وه‌ر بگری. بۆ نموونه که‌لک وه‌رگرتن له لیباسی دوژمن وغافلگیر کردنی نیگابانه‌کانیان له روناکی رۆژدا. به کورتی ئه‌و هه‌ل ومه‌رجه واته تێکه‌ڵاوی زۆر له گه‌ڵ خه‌ڵک و تاکتیکی نیزامی پێویست بۆ ده‌وروبه‌ری شاری سنه هه‌م له‌ باری سیاسی و هه‌م له باری نیزامییه‌وه تایبه‌تمه‌ندی خۆی به فه‌عالیه‌تی سیاسی و چالاکی نیزامی گوردانی شوان به‌خشیبوو. ئه‌و هاورێیانه به هۆی ده‌سته‌و یه‌خه‌ بوونی به‌رده‌وامیان له گه‌ڵ هێزه‌کانی رژیم و هه‌ڵبه‌ت به پشت به‌ستن به سۆز و خۆشه‌ویستی خه‌ڵکیش ده‌رحه‌ق به کۆمه‌ڵه، تێکه‌ڵاوییه‌کی زۆریان له گه‌ڵ خه‌ڵک هه‌بوو وه‌ هه‌رکات هه‌ستیان به مه‌ترسی بکردایه‌، رویان ده‌کرده ناو خه‌لک و ئه‌وانیش به‌وپه‌ری دلسۆزیه‌وه یارمه‌تییان ده‌دان. به گشتی ئه‌گه‌ر له چه‌ند خاڵدا باسی تایبه‌تمه‌ندییه‌کانیان بکه‌م، ئه‌وه‌یه که زۆر خوێن گه‌رم و سه‌میمی بوون، له ناو خه‌ڵکدا زۆر خۆشه‌ویست بوون، به‌رده‌وام له ته‌نگ وچه‌ڵه‌مه‌دا پشتیان به خه‌ڵک ده‌به‌ست، له باری نیزامییه‌وه زۆر چالاک و خیرا بوون و به‌رده‌وام حاڵه‌تێکی ته‌عه‌روزییان هه‌بوو، چون له‌و هه‌ل ومه‌رجه‌دا حاڵه‌تی دیفاعی ده‌یتوانی زه‌ربه‌یان لێبدا. هاوڕێیانی گوردانی شوان زۆر به دیسیپلین بوون و هه‌ر بڕیارێکی ته‌شکیلاتیان به وردی به‌ڕێوه ده‌برد. ئه‌گه‌رچی به‌شی زۆریان خه‌ڵکی شاری سنه بوون، به‌ڵام ئه‌م مه‌نته‌قه و ئه‌و ناوچه بۆ ئه‌وان جیاوازی نه‌بوو، ته‌شکیلات له کوێ پێویستی به‌وان بوایه به دڵ و به گیان ئاماده بوون و خۆیان ده‌گه‌یانده ئه‌وێ.ئه‌گه‌ر که‌مێک بگه‌ڕێمه‌وه دواوه، هه‌ر ئه‌و تایبه‌تمه‌ندی رووکردنه خه‌ڵک له کاتی ته‌نگانه‌دا بوو که هاوڕێیانی گوردانی شوانی له پاشه‌کشه‌یان له “بیاره” هاندا که بچنه ناو خه‌ڵکی شارۆچکه‌ی سیروان و یارمه‌تیان لێ وه‌رگرن و له نیویاندا بحه‌سێنه‌وه. ئیتر وه‌ک باقی پێشمه‌رگه‌کانی کۆمه‌ڵه، دڵسۆزییان، فیداکارییان، به‌ده‌ربه‌ست بوونیان ده‌رحه‌ق به هاوڕێیانیان و ده‌رحه‌ق به خه‌ڵک، ئه‌مانه سه‌رجه‌م له خسوسیات و تایبه‌تمه‌ندیه‌کانی ئه‌و هاوڕێیانه‌ بو. به‌ داخه‌وه که ئێستا خۆیان له‌ناوماندا نین به‌ڵام، بیره‌وه‌ریه‌کانیان، پێکه‌نینه شیرینه‌کانیان، حه‌ول و ته‌قه‌لای بێ وچانیان وه‌ک ئینسانهایه‌کی سوسیالیست و کومۆنیست بۆ ده‌سته‌به‌ر کردن و به‌دیهێنانی ئازادی و یه‌کسانی و دابین کردنی ژیانێکی باشتر بۆ کرێکاران وزه‌حمه‌تکێشان، وه‌ به کورتی یادی ئازیزیان به‌رده‌وام له دڵی هه‌موو ئێمه و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک به تایبه‌ت خه‌ڵکی شاری سنه و ئاواییه‌کانی ناوچه‌ی سنه که زیاتر ئاشنای نزیکی ئه‌و هاوڕێیانه بوون، زیندوو ده‌مێنێ. پیم خۆشه لێره‌وه جاریکی‌تر سلاو و رێز و خۆشه‌ویستی خۆم پێشکه‌ش به بنه‌ماله‌ی ئازیز و سه‌ربه‌رزی هاورێیانی گیانبه‌خت کردوی گوردانی شوان و هه‌مو ئه‌و که‌سانه‌ بکه‌م که خه‌می تێداچونی ئه‌و هاورێیانه، ئێستاش هه‌ر له‌ سه‌ربیر و ز‌ه‌ینیان سه‌نگینی ده‌کا.

به‌رزو به‌رێز بێت یادی ئازیزی گیانبه‌خت کردوانی گوردانی شوان

 

 

 

Entry filed under: كاره‌ساتی‌ هه‌ڵه‌بجه‌ و گوردانی شوان. Tags: .

ده‌بیت باسی سه‌ره‌کی دادگایکردنی تاوانبارانی ئاشکرا بێت،که‌ له‌ باره‌گاکانه‌وه‌ ته‌قه‌ ده‌که‌ن،نه‌ک ئه‌وه‌ی کێ له‌ پشتیه‌وه‌یه‌تی! کێمیابارانه که ی شاری هه‌ڵه‌بجه

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


RSS هه‌واڵه‌کانی BBCی به فارسی

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS بابەتەکان لە بالاترین به فارسی

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS بي بي سي -العربية

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

ژمــــاره‌ی ســــه‌ردان

  • 722,091 hits

%d bloggers like this: