نابێت مه‌جال بدرێت ئاڵای بێ ئابڕوی کوردایه تی و ئیسلامی جارێکی تر خه ڵك به‌ره‌و لا رێدا به‌رێت

2011/04/06 at 5:50 PM Leave a comment

سه لام زیجی:وتووێژی ویدو بلاگ اکتبر له گه ڵ سه لام زیجی سه باره‌ت به خۆ پیشاندانه کانی کوردستانی عێراق پرسیار: پرسیاری سه ره کی ئه وه یه بۆ چی ده سته ڵات له کوردستانی عێراق وا به بێ ڕه حمی یه وه هه ر له سه ره تاوه ده ستی دایه سه رکوت له حاڵێك دا  له زۆرجێگه‌ی تر یان زۆر ده سته‌ڵات داران و دیکتاتۆره کان پاشه کشه‌یان کرد یان ده ستیان له ده سته ڵات هه‌ڵگرت.
سه لام زیجی:پێشه‌کی حه‌زده‌که‌م ده‌ست خۆشی بڵێم به هه‌مووهاورێیانی حزبی کۆمۆنیستی کاریگه‌ری کوردستان وه‌خه‌ڵکی ئازادی خوازله‌ مه‌یدانی ئازادی له‌ سلێمانی وشاره‌کانی تربۆخه‌باتێکی به رحه‌ق وا ده‌ستیان پێ کرد و  له‌گه‌ڵی ده‌رگیرن. سه‌باره‌ت به‌م ‌جیاوازییه وا باسی ئه که‌ن ئه‌توانم زۆر به‌ کورتی ئه‌مه‌ بڵێم که حه‌قیقه‌تی ئه‌وه‌یه‌ بۆرژوازی کوردبه ‌قه‌ولی خۆیان ئه‌زمونێکی به‌ده‌ست هێناوه له ژێر سێبه‌ری هێزی سه‌ربازی ئه مریکا که له مێژووی خۆی دا به خه ویش نه‌ی ئه دی. له‌شاخه‌وه‌ یه‌ك ده‌فعه‌ گه‌یشتووه‌به ‌سیستمێك له‌حاکمیه‌تی بۆرژوازی که‌شان له‌شانی حاکمیه‌ته‌کانی ترده‌دات . له‌ ماوه ی  بیست ساڵه بووه‌ به‌ ده‌سته‌ڵاتێکی ده‌وڵه‌مه‌ندن له باری ئابوری و به ده ست هێنانی پاره‌ی زۆر وکۆمپانیای گه‌وره‌‌  بۆ خۆی. نه‌ك بۆ کۆمه ڵگا! نه‌ك ته نها له‌چوارچێوه‌ی کوردستاندا به‌ڵكو له‌مه‌عامه‌لاتی وڵاتانی ده‌وروبه‌ریشدا شه‌ریکه‌ وه‌ پاره‌و سه‌رمایه‌یه‌ یکی زۆری به ده ست هێناوه و ده‌ یخوات و کوردستانی بۆ سه‌رمایه داران و زۆردارانی کردووه به به‌هه‌شت. ده‌ر نه‌تیجه‌ ده‌ست به‌ردان له‌م “ئه‌زمونه‌” به‌م مانایه کارێکی ساده‌ نییه‌ بۆ ئه‌وان. له‌لایه‌کی تریشه‌وه‌ له بواری‌ فه‌رهه‌نگی وسیاسی شه وه ، که‌ تایبه تمه‌ندی ناسیۆنالیسمی کورده‌، به‌بڕوای من هه‌میشه‌ نیسبه‌ت به‌ به‌ره‌کانی تری بۆرژوازی،وه‌ له وانه ی وا ئێوه ئیشاره تان پێ کرد به ده‌ره‌جه‌یه‌کی زۆر دواکه‌وتووترن. دواکه‌وتن له‌و نه‌زه‌ره‌وه‌ ‌فه‌رهه‌نگی ته‌عه‌مول، فه‌رهه‌نگی قبوڵکردنی ته‌ره‌فی موخالفی خۆ یان، قبوڵی پێشکه‌تووی کۆمه ڵگا و گه‌نجانی پێشڕه‌و و بیروڕای چه‌پ و ئازادیخوازی له‌ ناو ئه‌واندا بیگانه‌یه و له‌سه‌تحێکی زۆر خواره وه دایه. که‌لتوری دره به گایه تی و شێخایه‌تی و عه شیره گه ری و کردنی خه ڵك به کۆیله‌ له‌ ئاست “سه رۆك” دا زاڵه ‌به‌سه‌ریاندا. ته‌سه‌ور که‌ کا‌م وڵاتی ده‌سته‌ڵاتدار بۆرژووا له‌هه‌رسه‌تحێکدا بێت ئه‌چێت حازربێت چادری خۆپیشانده‌ران بسوتێنێت، ته‌قه‌له خۆپیشاندران بکات، خه‌ڵك بفڕێنێت و بیان کوژێ یان ڕێگا بۆ کوشتاری ژنان خۆش بکا. که‌م وڵاتی وا په‌یدا ده‌بێت مه‌گه‌رنموونه‌ی ئه‌مه‌ له‌ جمهوری ئیسلامیداو قه‌زافی وسه‌رکرده سه‌رکووت که‌ره‌کانی وڵاتانی عه ره بی دا ببیندرێت.له‌حوکمه‌تێکی ئیدۆلۆژیدا وه‌کو فاشیسم قه‌ومی و ئیسلامی دا شتی وا به‌دی ده کرێت. وویستم ئه‌وه‌ بڵێم که‌ یه‌کێک تر له‌ جیاوازییه‌کانی ئه‌مانه ئه‌م  تایبتمندیانه‌ن. منیش پێم وایه‌ وا به‌ ئاسانی ته‌سلیم نابن. ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر ئه‌و واقعیه‌ته‌که‌ له‌ کۆمه‌ڵگای کوردستاندا هه‌یه‌. گه‌یشتن به ده‌سته‌ڵاتی بزوتنه‌وه‌یه‌ك  له ‌ژێر پرسیاردایه که‌ هه‌موو مێژووه‌که‌ی  ئاواتی بوو بگات به‌و ڕۆژه‌ی که‌ ده‌سته‌ڵاتێکی وای بێت.  هه‌ندێك له خه‌ڵك  به داخه‌وه له‌لای سه‌رانی  بۆرژوای کورد خۆیان به کۆیله ئه زانن یا بڵێین کردویانن به کۆیله. بۆیه خه‌بات دژ به مانه پێویستی به کاری زۆرتر، یه‌کگرتووی زۆرتر، به هێز بوونی زۆرتر و به هێز بوونی ئاسۆی ئازادیخوازی زۆرتر و هه‌مه لایه‌نه تره. ده نگ و ڕه‌نگی ئیسلامی و قه‌ومی پێویسته له ناو بزوتنه وه که وه لانرێت ئه گه‌ر کۆمه ڵگا بییه‌وێت  به سه‌ر ده‌سه‌ڵات دا به سه ر که‌وتن بگات!

پرسیار: باسی “ئه زمون تان” کرد. ئه‌زمونی کوردایه‌تی بووه‌ به‌ دارده‌ستی ئه‌حزابی ناسیۆنالیستی کوردی ئێران باس له‌وه‌ ده‌کات که‌ خه‌ڵکه‌ خۆتان ڕاگرن زۆر خشونه‌ت به‌ خه‌رج نه‌ده‌ن نه‌چنه‌ به‌ره‌وه‌ زۆر ده‌ست درێژی نه‌که‌ن به‌سه‌ر حوکمه‌تدا زۆر خواسته‌کانتان ڕادیکاڵ نه‌که‌نه‌وه‌ به‌ خاتری ئه‌وه‌ی ئه‌م ئه‌زمونه‌ کوردایه‌تییه‌ که‌ زۆر خوێنمان بۆ داوه‌”زۆر چیمان بۆ داوه‌‌”نه‌که‌وێته‌ خه‌ته‌رو نه‌ که‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌ ئه‌م سیاسه‌ت وه‌رگرتنه‌ی ئه‌حزابی ناسیۆنالیزمی کوردی ئێرانی ئێوه‌ له‌ چیدا ئه‌یبینن که‌وا خه‌ڵك له‌ جێی ئه‌وه‌ی بێن پشتیوانی بکه‌ن چونه‌ته‌ پاڵ ده‌ستی یه‌کێتی و پارتی چونه‌ته‌ پاڵ ده‌ستی حوکمه‌ت ئه‌وان له‌م کۆمه‌ڵگایدا ژیان ده‌که‌ن ئایا بۆیان هه‌یه‌ ئه‌و حه‌قیانه‌ هه‌یه‌ که‌ دژ به‌ خه‌ڵکی ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ بوه‌ستن؟

سه لام زیجی: ئه‌مه‌ بڵێم که  ئۆپۆزسیۆنی کورد له‌ ئێرانیش به‌ پێی به‌رژه‌وه‌ندی خۆیان چاو له بزوتنه وه شۆرش گێرانه کان ئه که‌ن. خه‌ڵك وه‌کو وه‌سیله چاو لێ ئه که‌ن له پێناوی ده سه‌ڵات و ئامانجی خۆیان. ئێستا به‌شێك له‌م ئۆپۆزسیۆنه‌ کورده‌ که‌ تۆ باسی ده‌که‌ی نه‌ ته‌نها له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی سلێمانی و خه‌ڵکی کوردستانی عێراق نین به‌ڵکو ڕاسته‌وخۆ له‌گه‌ڵ به رژه وه ندی زۆرینه ی خه‌ڵکی کوردستانی ئێرانیش نین.  هاوده نگی به‌شێك له‌مانه‌ له‌گه‌ڵ  بزوتنه‌وه‌ی سه‌وز(گۆڕان)ی له ئێران و سه‌رانی به شێك له رژێمن  و هه‌موو خه‌ڵکی کوردستانی ئێرانیش ده‌زانێ. لایه‌نگری له بزوتنه‌وه‌‌یه‌ کی کۆنه په ره ست له ئێران ئه که ن که  نه‌ ته‌نها ڕه‌هبه‌ره‌کانیان  به‌ڵکو تاکی ده‌ره‌جه‌ یه‌ك و ده‌ره‌جه‌ دووشیان  کۆنه پێشمه‌رگه‌ی موسڵمان بوون وه‌یان به‌شێک له باڵی سه‌رمایه‌دارانی کوردستانن له‌ شاره‌کانی کوردستانی ئێران. ویستم ئه‌مه‌ بڵێم بۆچوونی ئه‌وان له‌ ڕووی نه‌زانینه‌وه‌ نییه‌، “دیپلۆماسی” نییه، به پێچه‌وانه له‌ ڕووی به‌رژه‌وه‌ندێکه‌ که‌ هه‌یانه. به‌رژه‌وه‌ندێك که‌ هه موو کۆمه‌ڵه‌یه‌کانی ئێستا و حزبی دیموکراتیه‌کان  ئاسۆی به ده‌سته‌ڵات گه‌یشتنیان‌ جیانییه‌ له‌ به‌رژه‌وه‌ندی حاکمییه‌ت و ده‌سته‌ڵاتتی ئێستا له کوردستانی عێراق. ئه‌وان ئیتفاقه‌ن نایه‌ن مخاله‌فه‌ت که‌ن له گه ڵ پارتی و یه‌کیتی  و ئیسلامیه کان چونکه‌ ئه‌وانیش به‌ دوای ئه‌وه‌وه‌ن به‌ڵکو جه‌ره‌قه‌یه‌ك په‌یدا بێت ، به‌ڵکو شه‌ڕێك له‌ ئێران په‌یدا بێت به‌ڵکو له‌ ڕێگای بزوتنه‌وه‌ی سه‌وزه‌وه‌ ئیتفاقێك بکه‌وێت، به ڵکو سێبه‌ری ئه‌مریکاو بۆمبارانێك رووبدات که‌ ئه‌وانش عه‌ینن ئه‌و ئه‌زموونه‌ که‌ له‌ عێراقدا هه‌یه‌ له‌ کوردستانی ئێرانیشدا به‌ ده ستی بێنن و پیاده‌ی ده‌که‌ن. ده‌ر نه‌تیجه‌ مخاله‌فه‌تت له‌گه‌ڵ ئه و جنایت و کوشتار و زوڵم وزۆره ناکه ن. بێ شه‌رمانا میوانی خه‌ڵکی کوردستانی عێراقیشن  و دژ به‌ خه‌ڵکه‌ که‌ قسه‌یان کردووه‌.  ئه‌م” ئه‌زموونه‌” ئه‌زموونی خه‌ڵکێکی شۆڕش گێڕوبه‌ شه‌ره‌ف و ئازادیخواز نی یه. ئه‌م ئه‌زموونه‌ بۆ ئه‌وان ممکنه‌ زۆر بایه‌خی بێت به‌ڵام بۆ خه‌ڵکی کۆمه‌ڵگای کوردستان مانای ئه‌زموونی 20 ساڵه‌ی بی ماف بونه، یه‌عنی ئه‌زموونی ئه‌وه‌ی له ماوه ی ٦ ساڵدا 12 هه‌زارژن کوشتن، ئه‌م ئه‌زموونه‌ مانای ئه‌مه‌یه‌ که‌ ئێستا به‌ شێکی هه‌ره‌ زۆری خه‌ڵکی کوردستان له‌ هه‌ژاری وفه‌قیری و به‌ت به‌ختیدا به‌سه‌ر ده‌به‌ن،ئه‌م ئه‌زموونه‌ مانای ئه‌مه‌یه‌ ئه‌گه‌ر تۆ ئه‌م سه‌ری شه‌قامی سلێمانی و هه‌ولێر یان شاره‌کانی تر برۆیین تائه‌وسه‌ری به‌لایه‌نی که‌م 200 مناڵ و 200 فه‌له‌ج و 200 کوێر ده‌بینیت که‌ خه‌ریکی سواڵکردنن له‌وشه‌قامانه‌دا. کرێکاری  یه‌کجار زۆر وجۆراو جۆری ده‌بینی که بێکار و بێ مافن و وه‌ك کۆیله هه ڵ سوکه‌وتیان له گه‌ڵ ده‌کریێت. کرێکارن له‌ کوردستانی ئێرانیشه‌وه‌ هاتوون و کار کۆمپانیای سه‌رماییه‌داره‌کانی ئێرانیش ئه که ن و ده‌یان چه‌وسێنه‌وه‌. ئه‌م ئه‌زموونه‌ ئه‌زموونی نابه‌رابه‌ری ئه‌زموونی نه‌بوونی ئازادی ئه‌زموونی تیرۆری ژن ئه‌زموونی بێ کاری ئه زموونی  دواکه‌وتووی ئه‌زموونی ده‌وڵه‌مه‌ند بوونی به فراوانی ژماره یه‌ك، ئه زموونی ده سته‌ڵاتی قه‌ومی و ئاینی وئه زموونی حیزبی میللی و سه‌رکه‌وتنی سه‌رمایه‌دارانی ئێرانی و کوردستانی یه. ته‌بعه‌ن ئه‌و حاکمیه‌ته‌ و حیزبانه ی که‌ لایه‌نگری ئه‌م ئه‌زموونه‌ن ده‌ی پارێزن. که‌ به‌داخه‌وه‌ ئه‌مه‌ بۆته‌ هۆی فریودان و فریو خواردنی خه‌ڵکێکی زۆریش له ژێر‌ناوی کورد و کوردایه تییه‌ وه. حه‌قیقه‌ته‌که‌ی ئه‌وه‌یه‌ ئه‌م ئه‌زموونه‌ بایی چڵه‌ پوشێك بایه‌خی نه بووه و نیه‌تی بۆ خه‌ڵکی کرێکارو ژنان و لاوان و ئازیخوازانی کوردستان.

پرسیار: ئێوه که م و کوڕی یان خاڵه‌” مثبت “ه کانی ئه م خه باته جه ماوه ریه چۆن ئه بینن؟

سه لام زیجی:  باس کردن له‌مه‌ پێویستی به‌ شه‌رحێکی ده‌قیق تر  و ئاگادار بوونی له نزیکه وه هه‌یه‌ له‌ سه ر ڕوداوه‌کان. به ڵام هه‌روه‌ك  چۆن ده‌توانین له‌ هه‌موو رووداوه‌کانی ئه‌م دووایانه‌ ووڵاتانی تر قه‌زاواتیکی گشتی بکه‌ین  سه باره ت  به کوردستانی عێراقیشه‌وه‌ ده‌توانین له‌ سه‌تحێکی عمومیدا چه ند خاڵێك باس بکه‌م. تا ئێستا وتا ئه‌مڕۆ به‌ بڕوای من  حه‌ره‌که‌ته‌که‌ قابل دیفاع  و ئازادی خوازانه و موثبه‌ت بووه و هیوام وایه هه روا و رادیکاڵتر به‌ره‌و پێش بچێت. به‌ ده‌ره‌جه‌یه‌ك پاشه کشێ به‌ده‌سته‌ڵات و ترس و له‌رزیشی ڕوبه‌ڕوو کردووه ته‌وه‌. به ڵام من پێم وابێ به‌ نه‌تیجه‌ گه‌یاندنی خواستی سه‌ره‌کی هه‌ر ئه‌و خه‌ڵکه‌ی شعار ده‌ده‌ن “حوکمه‌تمان ناوێ بڕوخێ بروخێ ،لاچن بنه‌ماڵه‌ی به‌رزانی و بنه‌ماڵه‌ی تاڵه‌بانی” پێویستی به‌ خه‌باتێکی ڕادیکاڵ تر، رابه‌رایه‌تیه‌کی شۆرشگێڕانه وئاسۆییه کی روونترهه‌یه‌ که بێته مه‌یدان. به‌ بڕوای من پێویستی به‌ نه‌خشێکی پێشڕه‌وترێکی چه‌پ له‌ کۆمه‌ڵگادا هه یه. ئه وکه سه‌ی ده سته ڵاتی ناوێت ده بێت خۆی شێوازی به ره‌و ده سته ڵات گرتنی بێت له ناو خه بات و خواسته کانیدا و له ئه م پێناوه دا  به کرده وه هه نگاو هه ڵ گرێت.
پرسیار: ببوره.ئه‌توانیت ده‌ست بخه‌یته‌ سه‌ر خاڵه‌کانی و یان ئه وه‌ی وا ئیوه مه به ستتانه؟
سه لام زیجی : ئه‌گه‌ر من یه‌کێك له‌به‌شداربووان یا نوێنه‌رانی بزوتنه وه که و ئه‌و خه‌ڵکه‌ بوایه‌م له‌وێ  تێ ئه کۆشام ئاسۆیه‌ کی رۆشنتر و نه‌قدی شۆڕشگێڕانه تر بکه‌مه خواستی جه ماوه‌ر. ناکرێ به ئاڵای قه‌ومی و هه ر کورد کورد وه تن و یان  نوێژی به ر مزگه‌وت بچیت چاوه‌ڕوانی سه رکه‌وتنێکی شۆڕشگێڕانه بگریت و شه‌ڕ له‌گه‌ڵ  ده‌سته‌ڵاتێك به که‌یت که بۆ خۆی ده سته ڵاتێکی قه‌ومی و ئاینی یه و هه ر بۆیه‌شه ده سته ڵاتێکی گه ندڵ و ژن کوژ و ئازادی کوژه. ئه مه لایه‌نی لاوازی ئێستای ئه م بزوتنه ویه که  تێدا به ر چاوه. ئه گه‌ر بو گه‌یشتن بۆ ئازادی تێ ده کۆشین ده بێت دیارده و ئاڵای ئازادیخوازانه به که‌ویته ریزی پێشه وه شۆڕشه که و خۆی به هێزتر بکات له ئیستا دا. پێویسته  به‌نیشانه‌ی ئاڵای ئازادی خوازییه‌وه‌  و مافی به‌رحه‌قی چینی کرێکارو سوسیالیسته‌کان مه‌یدانی سه‌را له‌ ئاڵای سور به دروشێته وه . هه‌موو شوێنه کرێکاریکان پێویسته بنکه و شورای کارێکا‌ری لێ دروست بێت. ته نها وه ستان له سه‌رای ئازادی نه ته‌نها باش نییه له درێژ ماوه دا لاواز ده بێت و ده سته ڵاتیش پێی  خۆشه زۆرتر له ئه مه په‌ره نه سنێنێت. کرێکاران و زۆر که سی تر به هۆی  فه‌قه‌روه ناتوانن هه‌موو ڕوژێك بێن له‌مه‌یدانی سلێمانی کۆبێته‌وه‌.  شوێنی کارو گه‌ڕه‌که کانیش پێویسته ببێت به مه‌یدانی ئازاد ییه‌کی تر. پێویسته له هه‌موو شوێنیك ده نگی ناڕه‌زایه‌تی و به کرده‌وه‌ ڕێکخراوه‌ شورایه کان پێك  بێت وبه‌ کرده‌وه‌ ژێر پای ده سته ڵات خاڵی بکرێت . لاوان و شۆڕش گێڕان له‌وێ ده‌توانن واحدهای میللیتای خۆیان بۆ پاراستن له خۆ پیشانده‌ران و پیشگیری له هێرشی چه‌کدارانی ده سته ڵات له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و ئاسایش و ئه‌و بنیاده‌مه‌ خۆفرۆشه‌وه‌ که‌ ده‌چێ خه‌ڵکه‌که‌ ده‌گرێ و عه‌زێتیان ده‌کات و ده‌یان دزێ  پێك بێت . ئه م گروپانه‌ ئه‌توانن ئه گه ر شۆڕش و به رژه‌وندی جه‌ماوه‌ری ناڕازی به پێویستی زانی و ئه گه‌ر که‌وتنه به‌ر هێرشی هێزی سه رکوتگه ر به‌ به‌ردو‌دارو هه‌رچیه‌ك له‌ ده‌ستیان بێت دیفاع له خۆ و خۆپیشانده‌ران بکرێت. ژنان له‌ کوردستاندا ئه‌توانن ڕێکخراوه‌ی ئازادی خوازانه‌ی ژنان پێکبهێنن وه‌ وویسته‌کانی خۆیان مه‌تره‌ح بکه‌ن و ڕێگا به ئایین و قه‌وم په‌رستی وه کو دوژمنانی سه ره‌کی ژن نه ده ن و ئاڵای به رامبه‌ری یه‌کسان له هه موو بوارێکدا و خواستی سزا دانی ژن کوژران به ده سته وه بگرن وه‌ په‌ره‌ی پێبده‌ن.  وه‌بنکه‌ی به‌رگری له‌ مافی  ژنان له هه موو گه‌ڕه‌که‌کان پێك بهینن. سه‌رجه‌م ده‌توانم ئه‌وه‌ بڵێم ئه‌م خه‌باته‌ کاتێك ده‌گات به‌ لابردن و ڕوخاندن و وه‌لانانی ده‌سته‌ڵاتێکی بۆرژوازی و ناسیۆنالیزمی کوردی  که هه‌رچی زۆرتربه‌ره‌و ئه‌وه‌ بڕوات که‌ ڕه‌نگ و ڕووی ئاینی وناسیۆنالیستی که‌ به‌ بڕوای من ئێستا تیادایه‌تی له‌ خۆی که‌م کاته‌وه‌ و ڕێگای ئازادیخوازانه  و شۆڕشگێڕانه بگرێته به‌ر. بۆ نموونه‌  بزوتنه وه‌ی گۆڕانیش که به‌شێکه‌ له‌م حه‌ره‌که‌ته‌ یان ئیسلامی کان، و هه‌ر دووکیان به‌شداری هه‌موو شتێکی تا ئێستای ده سته‌ڵات بوون و هه‌ن نابێت جێ و شوێنیان بێت له ئه‌م بزوتنه وه یه دا. پێم وایه‌ گۆڕان  یان ئیسلامیه کان هیچ ڕه‌وه‌ندێکی شۆڕش گێڕانه‌ نابه نه پێشه‌وه‌. هه ر کات 3 کورسی  زۆرتریان پێ بدرێت  کاریان به هیچی تره وه نییه. من له‌ ئاخرین قسه‌وباسه‌کانی نه‌وشیروان مصطفی که‌ گوێم لێ گرتووه‌ هیچم تیادا نه‌دی جیا له گله‌یی کردن  له‌سه‌ر پاره‌ ی که‌م پێدان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی حوکمه‌ته‌که‌ بۆییه‌ وای لێهاتووه‌  چونکه‌ حوکمه‌تی حیزبییه‌ یان ئه‌گه‌ر پێشمه‌رگه‌ غه‌یره‌ حیزبی بکه‌ین و پاره کان “عادیلانه” دابه ش بکرێت  ئیتر کێشه‌ی ئه وان چاره‌سه‌ر ده بێت. هه‌موو ئه مانه شه ڕی ناو بنه ماڵه ی ده سته‌ڵات و حوکمه‌تی کوردی یه و په‌یوندی به جه‌ماوه‌ری خه‌ڵکی شۆڕشگێر و به ته‌نگ هاتوو وه نییه. یا داخوازی گه لێکن  که  له‌چوارچێوه‌ی بزوتنه‌وه‌یه‌کی بۆرژوازی ده‌گونجێت. ئه‌و ده‌ردو ڕه‌نجه‌ی ئه‌م خه‌ڵکه‌ بۆی ڕاپه‌ڕیووه‌  موشکلی ئه‌وانه نییه. به‌ڵام له ئه‌مه که ڵك وه‌رئه گرن بۆ ساتو و سه‌ودای ناو خۆیان. نابیت ئیزنیان پێ بدرێت. ئه‌ی بۆ بێکاری، ئه‌ی بۆ 10 هه‌زار و 6هه‌زار ژن  کوژراوه‌ ئه‌ی بۆ 20 ساڵه‌ ئاو و کاره‌با نییه‌، ئه‌ی بۆ برسێتی هه‌یه‌، ئه‌ی بۆ ڕه‌شه‌ کوژی هه‌یه‌ ،ئه‌ی بۆ ئێستا که‌سێك ده‌ڵێت من حیزبێکی کۆمۆنیستیم ،حیزبێکی ئازادیخوازم مه‌جالی چالاکی سیاسی پێ نادرێت، بۆ نایه‌ڵن ده‌فته‌رو ده‌سته‌که‌ی خۆی بکاته‌وه‌ ، هتد. هیچ کام له‌مانه که خواستی جه‌ماوه‌ره خواستی  راسته قینه ی گۆڕان و هیچ حیزبێکی کۆنه په‌رستی ئیسلامی نییه. بۆیه نابێت خه ڵك ئیجازه بدات ڕێگا و ئامانجیان لێڵ بکرێت له لاین ئه مانه وه. ئه‌گه‌ر بزوتنه وه که به‌م خواستانه‌ وه و به راهبه‌رایه‌تیه کی جدی و رۆشنه وه نه یته پێشه وه و ئامانجی ڕوخانی هه موو به‌شه کانی ده سته ڵات نه کات به ئامانجی سه ره کی ناتوانێت ڕێگای سه ر که‌وتنی خۆی مسۆگه‌ر بکات. به‌ بڕوای من کۆمۆنیسته‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردستان، کرێکارانی پێشڕه‌و ژنانی پێشڕه‌و پێویسته بزانن که  له‌ هه‌مان کاتدا ئه‌م خه‌باته‌ جه‌ماوه‌رییه‌ که‌، هه‌روه‌که‌ باسم کرد قابلی ته‌قدیره‌ و جێی به‌رگرییه‌، به‌ڵام ئه م ڕه‌وه‌نده  ناتوانێ به شێوه ی ئێستا و به راهبه‌رایه‌تی و خواسته کانی ئێستاوه تا ئاخیر بڕوات. ده‌بێ له‌ شوێنێك قوتبی تر بێته‌وه‌ ده‌بێت له‌ شوێنێك پلات فۆڕمه‌کان ڕۆشن بکاته‌وه‌. پێویسته به زۆی خه باته که جه‌ماوری تر بکاته وه. دیواری عه‌سکه‌ری له هه‌ولیر پێویسته بشکێت. بۆ به‌ربه‌ره کانی قورستر پێوسته خۆ ئاماده بکرێت و خو رێك بخرێت.
حیزبی کاریگه‌ری کۆمۆنستی کوردستان و کۆمۆنیسته‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردستان  و کرێکاران و ژنانی پێشڕه‌وی سۆسیایست و ئازادی خواز له‌ کۆمه‌ڵگای کوردستان ئه‌توانێت ئه‌م ڕه‌وته‌  به گۆڕێت.  نابێت له “شۆڕشی جه ماوری” دا خۆیان وون بکه‌ن. ئه رکی ئه وانه به ده خاله‌تی جدی له ئه ودا ڕێگا به‌ره‌و شۆڕشی کرێکاری بۆ به هێز کردنی بزوتنه وه ی کۆمۆنیستی و کرێکاری خۆشتر به که‌ن. پێویسته سه نگه‌ری مه‌حکه‌م له هه موو بوارێکدا دروست بکه‌ن و هه‌ل له ده ست نه ده ن.
پرسیار: پێت وانیه به ره‌و توندو تیژی نه ڕوات، شه ڕی چه‌کداری دروست بێت؟
سه لام زیجی: تا ئیستا له لاین پارتی و ئاسایشه وه یه‌ك لایه‌نه توندو تیژی کراوه و خه ڵکی بێ تاوانیشیان کوشتووه و رفاندووه. و پێم وایه دره نگ یا زوو ئه م حیزبانه له به ر ئه وه ی واز له ده سته ڵات ناهێنن  پیلان بۆ سه رکوت و خوێن ڕشتنی زۆرتر دا دەڕێژن. به ڵام جه‌ماوه ری نارازی تا ده کرێت نابێت بچنه ئه‌م قوناغه وه یان ڕاسته‌و خۆ ده ست بۆچه ك به‌رن دژ به حیزبه حاکمه کان مه گه‌ر هیچ مجالێك نه مێنێت. هه‌رچه‌ند من پێم وایه پێویسته کۆمۆنیسته کان و کرێکاران و لاوانی شۆڕشگێڕ بۆیان هه یه خۆیان چه‌کدار بکه‌ن هه ر ئێستا و رێك خستنی تایبه تی بۆ دروست به که‌ن.. چه‌کدار بوونی هه‌ڕه‌مه کی هیچ بایه خێکی نابێت و به جێگایه‌ك ناگات و په‌یوندی به خه باتی جه ماوریه وه نابێت و به قازانجی جه ماوه ری نارازی نابێت. ئه مڕۆ ته‌نها بۆبه‌رگری له خۆیان  پێوسته هێزی میلیتانتیش دروست بکرێت. هه‌موو ئه‌و جه‌ریانانه‌، له ده سته ڵاته وه تا ئۆ پۆزسیۆن چه‌کدارن. بۆ نابێت خه‌ڵکی نارازی یان کۆمۆنیست و کرێکاران چه‌کدار ببن؟ وه ڵامی  ده سه لات به قسه و  خۆپیشاندان  و قه‌ڵه‌م فیشه‌ك بووه . بۆیه جه‌ماوری بن ده ستی ئه وانیش مه‌جبوورن و پێویسته خۆیان چکه‌دار بکه‌ن به تایبه‌ت کاتێك که جه‌ماوه‌ر ڕاده په‌ڕێت بۆ ڕوخانی ده سته‌ڵاتی میلیشیای و سه‌رکوت که‌ر. له‌ په‌نای هه‌موو ئه‌و خه‌باته‌ سیاسی و جه‌ماوه‌ریانی که وا باسم کرد به بڕوای من پێویسته جه‌ماوه‌ری نارازی بیر له خۆڕێك خستنی  به شێکی له هێزی خۆی وه کو هێزی به‌رگری به چه‌ك و یان بێ چه‌ك بکاته وه.

پرسیار: ئه‌مه‌وێ ئه‌وه‌شه‌ له‌ نه‌زه‌ردا بگری که‌ یه‌کێك له‌ شعاره‌ سه‌ره‌کیه‌کانی خه‌ڵك ئه‌وه‌یه‌ “حیزبی چه‌کدار بۆ ده‌ره‌وه‌” ئایا به‌راوردی ئه‌م دووانه‌ چۆن ده‌که‌یت چۆن فه‌رقیان تیا دا ده‌نێی له‌ نێوان ئه‌م حیزبه‌ چه‌کداره‌ که‌له‌ ئێستادا هه‌یه‌و ئه‌و شته‌ی ئێوه باستان کرد؟

سه لام زیجی: “حیزبی چه‌کدار بۆ ده‌ره‌وه‌ی” له شوێنی ژییانی خه‌ڵك مه به سته. نه ك نا وتن به هه ر جۆره چه‌کدار بونێك. باس  له‌ چه‌کدارێك ده‌کات که‌ خه‌ڵکه‌ که‌ ده‌کوژێت نه‌ك به‌رگری له‌ خه‌ڵکه‌که‌ بکات. من ئێستا ئاره‌زووم ئه‌وه‌یه‌ شاری سلێمانی پڕ بێت له‌ هێزی چه‌کداری موسه‌له‌حی به‌شه‌ره‌فی ئازادی خواز نه‌ك ته‌نها خه‌ڵك نه‌ کوژێت به‌ڵکو ئه‌گه‌ر که‌سێك لوله ی تفه‌نگ و فیشه‌کی به‌ره‌و کۆمه‌ڵگا گرت، به‌ره‌و خۆ پیشاندران و هه ڵس وڕاوانی سیاسی گرت فه‌وری گوێی بگرن  و که‌له‌پچه‌ی کات  به درێته مه‌حکه‌مه‌ و سزای توندی بدرێت. ئه‌مه‌ی من باس له ئه‌و نه‌وعه‌ له‌ چه‌کدار بوون یان رێکخراوی به‌رگری به‌ چه‌ک بوونه ئه که م  بۆ پاراستن و به رگری له‌ گیانی کۆمه ڵگا و مافه  ئازادییه‌کانه و پێم وایه  زۆر زۆر  پێویست و مه‌شروعه‌.  ئه‌گه‌ر قه‌راره‌ بگاته‌ مه‌رحه‌له‌یه‌ک  که هه‌موو هێزی چه‌کدار له‌ شوێنی ژیانی خه‌ڵك بڕۆنه ده‌رێ به سه ر چاو ئه و کات  چه‌کداری ئازادیخوازانیش به چه که وه له شار و شوێنی خه ڵك نامیننه وه. زۆر چاکه‌ منی کرێکارو ئازادی خوازیش ده‌یبه‌م  له‌وێ دایده‌نێم که‌ حیزبه‌ بۆرژوازه‌که‌و حیزبه‌ حاکمه‌که‌ش هه‌یه‌تی.  بۆیه  خواستی پێکهاتنی هێزێك بۆ به‌رگری له مافی کۆمه ڵگا و خۆپیشانده‌ران له هه ل و مه رجێکی وها هیچ ته‌ناقوزێکی له گه ڵ خواستی به ر حه‌قی “هێزی چه کدار بۆ ده ره وه”ی نابێت. تازه من پێم وایه خواستی نه مان و هه ڵ وه شاندنه‌وه ی هه موو هێزێکی حیرفه یی پێویسته بێته گۆڕێ و داوای چه‌کدار بوونی کۆمه ڵگا به گشتی به کرێت که له ژێر چاودێری ڕاسته‌وخۆی بنکه و شوراکانی خه ڵك دا ببێت. ئه مه ته‌نها زه‌مانه‌تی نه هێشتنی سێبه‌ری ڕه شی هێزی چه‌کداری خۆ فرۆش و به‌کرێ گیراوه به سه ر کۆمه‌ڵگادا.
پرسیار: وه کو پرسیاری کۆتای، قسه  و یان بانگه وازی کوتایتان چییه ؟
سه لام زیجی: ئه‌م ڕووداوانه له کوردستانی عێراق  به‌ بڕوای من به‌ قه‌د  مێژووی کورده‌واری که‌ ده ڵێین مێژوو هه یه له چه ند قه رنه وه‌  و باس له کاکانیه‌کان و بابانیه‌کان و شێخ محمودو ملا مصطفی و قاضی و…. ئه کرێت، ده رس و ئه زمونی به نرخی تیدایه. ئه گه‌ر بیخه‌ینه سه‌ر یه‌ك به‌قه‌د ئه‌م 20 ڕۆژه‌  له خه باتی جه‌ماوه‌ری له کوردستانی عێراق  ئه زموون و حه قیقه تی ناوه ڕۆکی بزوتنه وی بۆرژوازی و قه‌ومی له کوردستان ئاشکرا نه کردووه .ئه‌گه‌ر بیری لێ بکه‌ینه‌وه‌ وه‌ ئه‌گه‌ر به‌ عه‌قڵیه‌ته‌وه‌ بۆی بچین ئه‌زموون و حه‌قیقه‌تی به نرخ به‌ کۆمه‌ڵگای کوردستان ئه دات. ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ که په رده ی فریوکاری له سه ر ته‌واوی  ئه‌و مێژووه‌ لاده‌بات.  ده‌ره‌به‌گ، شێخ، زۆردارو سه رمایه‌داری کورد که‌ به‌ ناوی کوردو میللتی کورد ووتویانه‌ ده‌چین بۆ خود موختاری بۆ فیدڕالیزم بۆ مافی گه‌لی کورد مانای ئه مه بووه و هه یه که ئێستا له چوار چێوه ی ده سته ڵاتی بیست ساڵه له کوردستانی عێراق به ڕێوه چووه و دژ به به ژه وه‌ندی کۆمه‌ڵگا و چینی کرێکار و ژن و لاوان و ئازادیخوازانه . خه ڵکی هه موو به شه کانی کورد زمان زۆر زۆر گرنگه ئه م ڕاستیانه به سه له‌مێنن و بیکه‌ن به زانستی و بردنه سه ری ئاگایی خۆیان. که ئه و تاریخه و هه موو حیزبه کانیان  سه‌رتاپایان درۆیان  کردوه‌. کاریان فریو دانی خه ڵك بووه‌ به ناوی کورد وکوردایه تیه‌وه. سارتاپایان بۆ گه‌شتن به‌ ده‌سته‌ڵاتی خۆیان بۆوه و درۆیان کردووه و ئیستاش درۆ ئه که ن که ئه ڵێن خه‌ڵکی کوردستان یه‌ك به‌رژه‌وه‌ندی هه‌یه‌ یه‌ك مه‌نفه‌عه‌تی هه‌یه‌ و ئه وانیش راهبه‌ر و نوێنه ری ئه‌م هاو چاره نوسیه ن!. درۆییه‌کی گه‌وره‌ وکڵاوێکی گه‌وره‌یه‌ نراوه‌ته‌ سه‌ر به‌ شێکی کۆمه‌ڵگا. ئه‌وا له‌ ئێران ئیسپات بوو کاتێك خه‌ڵکی سنه‌ و کردستانی ئێران ده‌چوون بۆ خۆ پیشاندان بۆ ئیتراز به گرتنی ئۆجه‌لان  حیزبه که‌ی ئو جه لان بۆ خزمه ت کرتن به کۆماری ئیسلامی  به خه ڵکه که ،که نزیك به ده که سیانیش لێ کوژرا ، وته‌ی “عه‌واملی ئیسرائیلن”. کاتێك حیزبی دیمکراتی کوردستانی ئێراندا هه‌ندێك ده‌سته‌ڵات بوو ده‌چوو کرێکارانی سه‌رکوت ده‌کرد وهێرشی کرده‌ سه‌ر ڕێکخراوه سیاسی و کۆمه ڵایه‌تیه‌ کان و هاوکات خومه‌ینی ماچ ده کرد. هه‌ر ئێستا له  ئێران، هه‌موو خه‌ڵکی کوردستانی ئێران ده‌زانێ، به‌شێکی زۆر له‌ کورد زمانان وسه رمایه دارانی کورد  هاو چاره نوس له گه ڵ کۆماری ئیسلامی  ئه وه‌ی به هیچی نه زانن مافی خه ڵکی کوردستانه و ته‌نیا به دوای پاره و ده سته ڵاتی خۆیانه وه‌ن. ته‌نانه‌ت ده ستیشیان بووه له کوشتنی هه زاران که س له کوردستانی ئێران. له کوردستانی عێراقیش که وا هه موو ئه زانین ٢٠ ساڵی ته واوه “کورد و حکومه ته که‌ی هه ر ساوایه‌”!! به ڵام ئه م “مناڵه ساوا ٢٠ ساڵه یه” بۆته هۆی میلیاردر کردنی ژماره یه‌ك و ماڵ وێران کردنی به شی هه ره زۆری خه ڵکه که.  بو ئه‌م  20 ساڵه‌ “ساوایه” و٢٠ ساڵه ” ئه‌زموونه” هه ر ئینسانیکی بڕێك تێگه یشتووی هه بێت ئه بێت بڵێ به‌سه!. ده سه لاتی کودردیم ناووه!.به‌سه حه شاردانی سه رمایه داران و زاڵمان و نۆکه‌رانی ئه‌م و ئه و ده وڵه ت به ناوی خه ڵکه وه! ئیتر نابێت بتوانن به ناوی “مافی کورد و کوردایه تییه‌ وه” کۆمه ڵگا فریو بده‌ن و هه ر بڵێین هه موو کورد “یه‌ك به رژه وه‌ندی هه یه”. به سه  هه لخه‌ڵه‌تاندنی هه ستی بێ بایه‌خی کوردایه‌تی و ئاینی! 
ئه م تجروبانه  ئیمه به‌و نه‌تیجه‌یه‌ ده‌گه‌یه‌نێت که‌  مێژووی کورده‌واری پڕ بووه‌ له‌ درۆ ، که‌ گه‌وره‌ترین درۆکه‌ی ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌گه‌ر کورد به‌ ده‌سته‌ڵات بگات هه‌موو مافه‌کانی هه‌یه‌ . 20 ساڵه‌ له‌ کوردستانی عێراق هیچ سته مێکی نه‌ته‌وایه‌تی نییه‌ هه‌موو که‌س به‌ زمانی خۆی ده‌خوێنێت ،هه‌موو میدیای خۆی هه‌یه‌،  “حوکومه تی کوردی” هه بووه ،ئه‌وشته‌ی که‌ ممکنه‌ له‌ ئێران یان تورکیا یان سوریا “ئاره‌زووی” بکه‌ن لێره سه‌د له سه‌د له‌ ده سه ڵات دایه. هه‌ر له‌م جێگایه‌دا که‌ هه‌موو ئه‌و خواسته مێژووینیه‌ ی بزوتنه وی ناسیونالیستی و بورژوازی کورد  به‌راورد بووه‌  به ئاشکرا ده‌بینین هیچ جیاوەازیکی له گه ڵ حوکومه‌ته سه رکوتکه‌ره‌ دژ به کمونیست و کرێکار و  ئازادیخواز و مافه سیاسی یه کان نییه. ژماره ی ئه وانه ی وا به ناوی حه کومه ت و حیزب و کورده و خه ڵکی کوردستانیان کوشتووه له حکومتی صدام و  یان کۆماری ئیسلامی زۆرتر نه بوبێت که‌متر نی یه.  گه‌نده‌ڵترین وه‌ زاڵمترین وه‌ بێ ڕه‌حمترین وه‌ ناعه‌داله‌ت ترین سیستمی حاکمیه‌ت  له حاکمیه‌تی کوردی ووجودی هه‌یه‌.  ئه‌مه‌ چی ده‌رده‌خات و چیمان فێر ئه کات؟
 ئه‌وه‌ ده‌رده‌خات ئیتر کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ ژن و لاو و ئینسانی ئازادی خواز و شۆڕشگێڕی ناو کۆمه‌ڵگای کوردستان خاتیمه‌  به خه‌یاڵ په‌ردازییه‌ بهێنن که هه ر “کورد کورد” به که‌ن و باسی مافی یه‌کسان بۆ هه موو له ژێر ئاڵای قه‌ومی و بزوتنه وه ی کوردایه تی  بکرێت. ئه‌مه نادروست و فریوکارانه یه و هه‌ر گیز ناکرێت. ئێمه‌ به‌رژه‌وه‌ندی موشته‌ره‌کمان نییه‌ وه‌ك و خه‌ڵکی کورد زمان . باڵکو به‌رژه‌وه‌نده‌که‌مان جیایه‌. دوو ته‌به‌قی جیا و دو مه‌نفه‌عه‌تی جیان  له کوردستان و وه‌کوهه‌ موو دونیا. وه‌ ده‌بێت له‌وه‌ به‌ولاوه‌ ئه‌وه‌مان لا ڕۆشن بێت نه‌چین بببین به‌  هێزی حیزب وده‌سته‌ڵاتێك که‌ دژی ئازادی و دژی ژن و ده‌سته‌ڵاتێك که مه‌زهه‌ب و خورافه‌ی میللی و خورافه‌ی ئیسلامی ده‌هێنێت ڕه‌واجی پێده‌دا بۆ ئه‌وه‌ی ئێمه‌ بکات به‌ کۆیلله‌ بۆ ئه‌وه‌ی خه‌ڵك بکات به‌ کۆیلله‌ی خۆی، بیاکات با عه‌سکه‌ر و له پاشان له گیان یه‌کترمان به‌ربدان. گه‌وره‌ترین ئه‌زموون وه رگرتنی ئه‌م ته‌جروبه یه . هه‌ر به‌م ده‌لیله‌ش ئه‌م حه‌ره‌که‌ته‌ له‌ کوردستانی عێراقدا بۆ ئه‌وه‌ڵین جار به‌ بڕوای من له‌ سه‌تحی کۆمه‌ڵایه‌تیدا خه‌ریکه‌ نا ده‌ڵێن به‌ حاکمیه‌تی کوردی نا ده‌ڵێن به‌ حاکمیه‌تێك که‌ 20 ساڵه‌ ده‌سته‌ڵاتی هه‌یه‌. ئه‌و ڕه‌وه‌نده‌ ئیدامه‌ په‌یداده‌کات .ئه‌مڕۆ سه‌رکوتی که‌ن سبه‌ی ڕۆژ سه‌رهه‌ڵدێنێته‌وه‌. وه‌ ئه‌مه‌ ئه‌چێته‌ ناو قۆناغێك که‌ له‌ هه‌موو شوێنه‌کانی تر هه‌یه‌. هه ر ئێستا  باسی کوردایه‌ تی کردن زۆر بێ بایه‌خ و بێ ماناتر ده بێت. هه ر چۆن خه‌باتی فارسایه‌تی  خه‌باتی تورکایه‌تی و عه ره بایتی مانایکی نییه و ئالای چینی زاڵم و ده سته ڵات داریانه. فاشیسم و قه‌وم په‌رستی و بزوتنه وه ی ئاینی وه که‌ ئاڵای چین و تویژی ده وڵه مه‌ند و سه ر کوتکه‌ر مانا په‌یدا ده کات نه ك ئاڵا و خواستی هه موو خه ڵك چۆن “کورد یان فارس یان عه‌ره بن”. بزوتنه‌ وه ی ئێمه له ئێران و بزوتنه وه کانی ئه م دوایانه له ووڵاتانی عه ره بییش جارێکی تر ئه م ڕاستیانه‌ی سه لماند. ‌مه‌سه‌له‌که‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ حه‌ق و نا حه‌ق،ضاڵم و مضلوم، ده سته ڵاتی کرێکاری یان سه رمایه داری، ئازادی و دژ به ئازادی، نه داری و ده وڵه مه‌ندی . خه باتی جه‌ماوه ری ئێستا له کوردستانی عێراقش به شێکی جیا نه کراوه له و ره‌وته شۆڕشگێرانه یه. نابێت مه‌جال بدرێت ئاڵای بێ ئابڕوی کوردایه تی و ئیسلامی  جارێکی تر خه ڵك به‌ره‌و لا رێدا به‌رێت.
به هیوای سه رکه‌وتنی جه‌ماه‌ور و گه‌یشتن به هه‌موو خواسته رواکانیان.

( ئه م وتووێژه تصورییه له به‌رواری ١٦-٣-٢٠١١ ئه نجام دراوه و  ئێستا پاش نووسینه‌وه‌ی له  لایه ن هاوڕێ هاژه علی یه وه ده خرێته به‌ر ده ست خوێنه‌رانی به ڕێزه وه)
٢٠١١-٤-٣

Entry filed under: سه لام زیجی. Tags: .

دوای ئه‌و په‌یامه‌ی بارزانی هیچ ئومێدێك به‌ چاره‌سه‌رییه‌كی بچو‌وكیش نه‌ما.. قسەوباسی ئەمرۆی تاهیر حسەن لە سەرای ئازادی تەئکید لەوە ئەکاتەوە ئەبێ ئێمە لە سەرا و مەیدانەکانی ئازادی حکومەتی کاتی خەڵک دروست بکەین

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


RSS هه‌واڵه‌کانی BBCی به فارسی

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS بابەتەکان لە بالاترین به فارسی

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS بي بي سي -العربية

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

ژمــــاره‌ی ســــه‌ردان

  • 721,937 hits

%d bloggers like this: