لە نوسینی مانیفیستی”چپ”تا تەرحی”یارمەتی”کردنی ئسیلامی سیاسی بۆ گەیشتن بە دەسەڵات لە کوردستاندا

2011/05/21 at 9:15 AM Leave a comment

     ئارێس زارعی:کاک رەزا مستەفا سوڵتانی بە نوسێنی مەتڵەبی ” ئیسلامی سیاسی و سکولاریسم لە باشوری کوردستان”  ویستویەتی  لە گەڵ ئەوە کە ئینتخابێکی تازەی سیاسی و فکری دەکات، مێژوی خود ساخت و پڕ لە ئیبهام فورمولە بکات بۆ ئیسلامی سیاسی. ماوەیەک لەوەبەر “مانیسفیستی چەپی کوردستانی” داڕشت و بە وردی خوێندمەوە، قسەم هەبو بۆ گوتن ، بەڵام پێم وەرچەرخان و هەنگاوێکی باش بو لەم پەیوەندیەدا، لە لایەن کا رەزاوە!.
بەڵام ئەمجارەیان بە داڕشتنی گەڵالەی ” دروست کردنی حیزبی ئیسلامی و یارمەتی دانیان بۆ ئەوە ئیزولە نەبن و فێر بونی تۆڵەڕانسی” سیاسی و حاکمیەتی کوردی و خەباتی ” هەمو بەیەکەوە بۆ رزگاری کورد و سەبەخۆ کردنی”، یەکێک لە نەزەر و ئەنالیزەکانی ئەودەمم لە سەر مانیفیستە چەپیانەکەی، وەڕاست گەڕا.
سەرهەڵدانی ئیسلام و دەسەڵاتخوازی پەیڕەوانی
ئەگەر ئەوە وەک راستیەک قبوڵ بکەین کە مەحەمەد و خێڵی ئەبوتالبی باپیرەی دامەزرێنەری باوەڕ و ئایینی ئیسلام بون، دەبێت ئەوەش زۆر رون بێت کە ئیسلام جۆرێک لە نیزامی دەسەڵاتداری بوە هەر لە رۆژی چاو پشکوتنیەوە و لەم پێناوەدا میللەتانی زۆری کۆمەڵ کوش کردوە و هەرێم و وەڵاتانی زۆری وێران و خوێنبار کردوە، تا مل کەچی دەستوارات و حوکمی خۆییان بکات. تەواوی ئایینەکان و باوەڕە خەیاڵی و خورافیەکان لە لایەن دەسەڵاتدارانی سەردەمەوە بۆ ڕام کردن و سود لە هێز و توانای ئینسانەکان بۆ بەرژەوەندی خۆیان، دروست کراون و خەڵکی ساویلکە و هەژاریان پێ ئەسیر و بێبەش ڕاگرتون. هەرچی لە بەرژەوەندی ئەو و خێڵ و تایفە و نزیکانیدایە وەکو حوکم و یاسا و حەق چاوی لێ بکرێت و هەر کەسیش لەم خەتکێشیە لابدات، بە کوفر و سەرپێچی بقبڵێندرێت. محمد، ئەگەر بەرژەوەندی و دەسەڵاتی تیرە و تایەفەکانی تری ئەو سەردەمەی(ئێستا بە عەرەب و ئەوانیترەوە) نیشانە نەگرتبا و بۆ دەسەڵات گرتن و خۆ داسەپاندنی سیاسی هەوڵی نەدابا، وە تەنیا وەک هەمو راهیبە و ئایندارانی روحانی ئەو دەم لە سەر روحیات و باوەڕە خەیاڵی و غەیرە عەقلانیەکەی خەڵکی کۆمەڵگاکەی کاری کردبا، شار بەدەر و ئاوارەیان نەدەکرد. محمد بە زەبری زۆر و خوێن ڕشتنی هەزاران ئینسانی سەر بە تیرە جیاوازەکان و بە هەڵایساندنی شەڕە خوێناویەکانی، وەکو ” بەدر و خەندەق و غەدیر”و هیتد توانی دەسەڵاتی بێ بەزەییانە و درندانەی ئایینەکەی بە سەر خەڵکدا بسەپێنێ. هەر ئایەک کە “کەشف” دەکرا و پێیدەگەیی، دەبو رۆژی دوایی بە زیادوە پیادە بکرێت و وەکو یاسا و شەرعی حاکم بەکار بێندرێت. ئیدامەدەرانی لە عومەرەوە کە پەرستشگا و ئەدەبیات و فەرهەنگ و کتێبەکانی کۆمەڵگاکانی تری خاپور و سوتمان کرد، تا عەلی و حسێن کە لە گژ معاویە و حاکمانی سیاسی و شەرعی ئەو سەردەمە ڕادەچن، بۆ داسەپاندنی سیاسەت و دەسەڵاتی خۆیان وەک پەیرەوانی یەگانە دین و حوکمی هۆزی ئیسلام بووە.
تێڕم و واژەی” ئیسلامی سیاسی”، تازە “کەشف” کراوە و بۆتە وێردی سەرزمانی سیاسی کاران، دەنا ئیسلام هەر لە بنەڕەت و ئەوەڵەوە یەک پڕوژەی سیاسی و ڕێگا وئیدەولوژی تیرەی نیسبەتەن سەواد داری ئەو دەم واتە قورەیش و هاوپەیمانەکانیان بو بۆ دابەزاندنی حوکمی خواکەیان و بونیاد نانی دەوڵەت و خەلافەتی خێڵی حەمە. ئیتر ئێستا جواب بەو باوەڕە نادەقیقە کە پێیوایە ئیسلام نجات دەر و پارێزەری ئاداب و فەرهەنگی خەلک بوە، ئەوەیە ؛ ئیسلام وەک ئیدەلوژی و عەقیدەیەکی سیاسی و دەسەڵاتخواز، هەمو تەقەلا و تەلاشی ئەوە بوە هەرچی فەرهەنگ و ئەدەبیات و باوەڕی پێش خۆی وە باوی کۆمەڵگاکانە خاپور و تاڵان بکات و، فەرهەنگ و نەزمی شەریعەتی خۆی داسەپێنیت لە شوێنیان..
پرسیار: ئاخۆ کا رەزا  ئەم باوەڕە پوچ و سستەی قبوڵە کە دەڵی :” ئیسلام و دێموکراسی تەواوکەری یەکترن و هیچ ناکۆکی و رێکنەکەوتنێک نیە لە بەینیاندا”؟! ئەڵبەتە لێرەدا مەبەستی تەڕاحانی ئەم قسە پوچە لە “دێموکراسی”، دەسەڵات و دەوڵەت داریە. باوەڕمەندانی خەلافەتی ئیسلام، شەرعیەت و خۆراکی کار و دەسەڵاتی خۆیان لە قورئان و رەوایەت و حەدیسی سەدان سەدە لەوەپێش وەردەگرن. ئەو کتێبەی کە ناوی قورئانە و بە هەمو حەدیسەکانیشیانەوە، پڕیەتی لە فەرمان و دەستور بۆ باوەڕمەندانی بۆ لە ناوبردنی “کوفار وشەیتان و ئەجندە” و داسەپاندنی دەسەلات و حوکمی خوا. ئەم ئیدەلوژیە چۆن لە گەل تێرم و یاسای حوکمڕانیەک دەگونجێت کە لە ڕێگای دەنگ و پشتیوانی جەماوەر بە هەڵبژاردن دەیهەوێت بچێتە بەر؟ یان چۆن مافی یەکسان بۆ ژن و پیاو لە هەمو بوارەکانی ژایندا بەڕەسمی دەناسێت؟ ئایە لە ناو بردنی هەر چەشنە هەڵاواردن و چەوسانەوە و جیاوازی چینایەتی و میللی و رەگەزی و هیتد، بە ئەرکی خۆی دەزانێت ئەم ئیسلامە سیاسیە؟ قبوڵ دەکات هێزی تەرەقیخواز و سوسیالیست لە مەیدان دابێت و بە باوەڕی ماتریالیستیەوە، بۆ خۆش کردنی رێگا و جێگا بۆ دامەزراندنی بینای سوسیالیسمی عیلمی تێبکۆشێت؟ ئێستا ئەم ئەسڵ و پرەنسیپە مۆدێرن و ئینسانیانە چۆن لە گەل ئەم باوەرە کۆنسرواتیو و کەس قەبوڵ نەکەرە، کە دەڵێ:” هەر کەس موسڵمان نەبێت و باوەڕی بە خوای تاقانە و بەهەشت و باقی ئەرکانەکانیتری ئیسلام نەبێت کافرە”، ئاویان بە جۆگێکدا دەڕوا ؟! ئایینی ئیسلام شکل و جۆری نیزامی یەکتا پەرستانە بۆ سەدارەت و حوکمرەوایی لە سەر گردەی زەوی. ئەڵبەت بە زەبری شمشیر و بۆمب و زۆر. هەم دەبینین هەر کەس موخالیفیان بێت و مل کەچی دەسەڵات و شەریعەتیان نەبێت، مەرگە نەسیبی. یا ئاوارەای و دەربەدەری دەکەنە چارەنوسی. ئیسلامی مەوجود، بە توندڕەو و میانەرەویەوە، یا لە رژیمی ئیسلامی ئێران یا خود لە عەرەبستانی سعودی و چەند وەڵاتی تری ئیستبدادییەوە یارمەتی مادی و مەعنەوی دەکڕین.
کوردستان پێویستی بە حوکمی ئیسلام نیە
کۆمەڵە وەکو سازمانێکی سکولار و جەریانێکی مارکسیست توانی لە کۆمەڵگەی کوردستانی ئێراندا، واتە لە گۆمەلگەیەکی یەکجار سوننەتی و پاشخراو لە هەمو بووارەکانی ژیانی ئیسنانی سەردەمی خۆی، لە ئاستێکی بەریندا جێگا و پایەگەی خۆی بکاتەوە. ئەگەر سەرپێیش بوە لە چۆنیەتی  ڕێ بڕینی ئەم پروسەیە بڕوانین، بۆمان دەردەکەوێت کە یەکێک لە ئەسڵی ترین هۆیەکانی کۆمەڵایەتی بونەوەی مارکسیسم و کۆمەڵە لە کوردستاندا، نەبونی ئیدە و ساختمانی فکری ئیسلامی سیاسیە. ئەم کار و پڕۆسەیە بە حەدێک خێرا دەچیتە پێشەوە کە لە سەرەوەی هەر ستاندارد و پێوانەیەکی کۆمەڵناسی و کلتور ناسی باوی تا ئێستا بوە.  باوڕ و ئایینی ئیسلام، زیاتر لە مزگەوت و بەڕماڵ وکەمێکیش لە سەفەری “مەکە”دا گرد بۆتەوە. هەروەها یەکێک هۆ ئەسڵیەکانی لێژ بونی جێگا پێی رژیمی ئیسلامی و نەفوز نەکردنی لە کوردستاندا، دەگەڕێتەوە بۆ بایەخ نەدانی خەلکی کوردستان بە ئیسلامی سیاسی و خۆش ناوی چەپ.  لە کوردستان قەبوڵ کراوە کە ئایین لە مەزگەوتدا بۆ پەیوەندی راگرتنی باوەڕمەندانی لە گەل خواکەیان، کاری خۆی بکات و بڕیارات و بەڕێوەبەری و دەسەڵاتیش بۆ هەموی کۆمەڵ، بێ جیاوازی. ئاین لە کوردستاندا وەکو ئینتخاب و ئەسڵێکی شەخسی ناسراوە. ڕشتنی ئەم ئاوە و داتاشینی ئەم تێزە وێرانگەرە کە ئیسلامی سیاسیش دەتوانێت بێتە ناو گۆرەپانی تێکۆشان بۆ دامەزراندنی دەسەڵاتی سەربەخۆ  و بەشداری لە دەسەڵاتی سیاسیدا لە کوردستاندا، لە کەس و لایەنی روناک بیر و واقیع بین ناوەشێتەوە و دەبێت بە توندی رەخنەی لێبگیردرێت و مەحکوم بە شکەستیشن ئەم تەرح و خەیاڵانە..
لویجەرگەی حوکمڕانانی “سیاسی کورد”ی ناو نەخشەکەی کا رەزا، کە گۆیە :” ئێستا ڕزگاری نەتەوەیی و گەیاندنی خەڵکی کورد بە سەربەخۆیی و سەروەری لە هەر شکڵ و قەوارەیەکی سیاسی و جوغرافیاییدا کە، بە پێ هێز و توانایی کورد و شەرعیەت پێدانی نێودەولەتی مومکین بێت، لە بەردەم هەموو هێزێکی سیاسیدایە که‌ کێشە کورد بە هی خۆی دەزانێت”، دابەزینێکی خەتەرناکە لە عەقلیەت و پرەنسیپی مودەعی روناکربیری و دلسۆزی خەلکی کورد. ئەم “لویجەرگە”، کە لە چێشتی مجێوەر زیاتر بە گوێ ئاشنایە، دەبێ باشتر لە حکومەتە داسەپاوەکەی “کەرزا”ی کابول بێت، کە تەنها ئەڵترناتیوێکی نەرمتری “تاڵەبانەکانە” بە سەر چارەنوس و ژیانی خەڵکی نەحەساوەی کۆمەڵگەی ئەفغانستاندا؟!  لەوە دەچێ ئەم تێزەش لە هەمان سەرچاوەی ساخکردنەوەی مێژوە سیاسیەکەی ئیسلام، کە گۆیە لە دوای روخانی ئیمپراتوری عوسمانیەکانەوە دەست بەکار بوە بۆ پێشگرتن لە فەوتانی “کولتور و ئادابی” کۆمەلگە، هەڵێنجرابێت!. واتە کا رەزا شیفتەی سیاسەت بازی و نیزامی میلیتاری/ئیسلامی ژێنەڕاڵ و ” ئوردوغان” و لیبرالە ئیسلامیەکانی هاوشێوەی ئەوان لە تورکیە بوە، وا ئەم نوسخە تازە لە “نەخشە”رێگای گەیاندنی میللەتی کورد بە “سەربوخۆیی”، پێچاوەتەوە.
ئەلبەت هەر وەکو چۆن شکل و سیستمەکەی بۆ ئەسڵ و حەساس نیە، بۆشی موهیم نیە کە چ ناوچە و چوارچێوەیەک لەبەر بگرێت ئەم دەسەڵاتە رەها و تێکەڵ و کارتونیە! نوسخێک کە حەتا ئیخوان موسلمینی میسریش بۆ خەلکی میسری بە رەوا نازانێت وبگرە خەلکی خنکاو لە شەر و کوشتاری هەمەلایەنە لە ئەفغانستانیش بە شیدەت دژی وەستاونەوە. کەی رەوایە روح بخەیتە بەر جەریاناتی فاشیستی و دژی هەمو پێشکەوتن و عەداڵەتێک بۆ رزگاری کورد؟ دوایەش تەشویقیان بکەی بۆ توندو تیژی و جیهاد ئەگەر بەشدار لە سیاسەت و دەسەڵات نەکران! هیچ ئایین و باوەڕێکی خورافی نابێت ڕێی بدرێت دەخالەت و بەشداری لە چارەونوس و دەسەڵات و سیستمی بەڕێوەبەری کۆمەڵگادا بکات. دەبێ بزانین کام خواست و حەق و داوای خەلک و کۆمەلگە هەیە کە هێزە ئازادیخواز و سکولارەکان لە عودەی بەر نایەن، کە ئیسلامی سیاسی و حیزبەکانی قۆلی لێ هەڵماڵن و جامیعە بەختەوەر بکەن پێی؟
لە هەمی موهیمتر ئەوەیە کەچۆنە شکل و چواچێوەی ئەو هێز و دەسەڵاتە کە سەربەخۆیی و ڕزگاری بۆ خەڵک بە دیاری دێنیت، گرینگ و ئەسڵێکی بنەڕتی نیە بۆ روناکبیرێکی “دێموکراسی و سەربەخۆ”خوازی کوردستان؟! دەبینین لە نیمچە قاڕەی “سکاندیناوی” خەڵکی سوئێد و نروژ و دانمارکیش تا حەدێک، لە بواری زمانەوە، زۆڕ لێک نزیکن و دەتوانن هەر وەڵاتە بە زمانی خۆی بدوێت و ئەیتر لە وەڵاتەکەی خۆی، لێی تێبگات. ئەمجار زۆر فەرهەنگ و کولتور و تاریخیشیان لێک نزیک و لە زۆر بواردا وەکو یەکن. بەڵام جودا دەژین و ئاواش زۆر راحەتتر و کم کێشەترن. دیارە ئەو خەلکەی ناوی میلەتی کوردە شتی لێک چوی فەرهەنگی، زمان و جۆری خەباتیان بۆ گەیشتن بە ماف و خواستەکانیان، کەم نین و باشیش لە دیالەکت و داوای یەکتر حاڵی دەبن، بەڵام بەو مانایە نیە کە دەتوانن لە شکل و قەوارەی یەک وەڵات و دەوڵەت و حوکمڕانیدا بەیەکەوە هەڵ بکەن و خۆش و یەکسان بژین! مافی بێ شەرت و قەیدی هەر بەشە لە خەلکی کوردە لەو ناوچە جوغرافیایەی لێیدەژی ئێستا، دەوڵەت و دەسەڵاتی سەربەخۆ و نیزامی دێموکراتیکیان هەبێت، یا خود بە خواستی خۆیان و بە تەزمین کردنی پاراستنی مافی بەرانەریان لە گەڵ باقی خەڵک و میللەتەکانی تری کۆمەڵگاکە، بەیەکەوە و لە چواچێوەی یەک وەڵات و نیزامی مەشروع و مونتەخەبی هەموان،دا ژیانی مورەفە و ئازاد بە سەر بەرن. من پێموایە خەلکی کوردستانی بەشی تورکیە، لە گەڵ خەلکی تورکیە راحەتتر و ئاسانتر دەتوانن بژین. خەلکی کوردستانی بەشی ئێرانیش لە ئەگەری نەبونی سیستم و وڵاتێکی دێموکرات و عادڵدا کە بتوانن بە حوقوق و ئیحترام و مەسئولیەت و ئەرکی یەکسانەوە، لە گەل باقی گەلانیتری ئێراندا بژین، مەنتیقی تر و کەم دەردیسەرترین رێگا ئەوەیە کە سەربەخۆ بژین، نەک لە گەل کوردستانی بەشی ئێراق دەوڵەت دروست بکەن. دیارە رەگێکی زمانی و میللی قەوی هەیە لەم ناوەدا، بەڵام فەرهەنگەن و ئەدەبیاتەن و تاریخەن ئەوەندە جیاواز هەین کە نەتوانین لە یەک وەڵاتدا بژین، مادام کە نزم و فەرهەنگ و دەسەڵاتیکی یەکسانی خواز و دێموکراتیکی سکولار حاکم نەبێت، کە پێک هاتوی نوێنەرانی راوستەوخۆی هەمو لایەن و چین و توژی کۆمەڵگاکە نەبێت. مێژو کە ئاوێنەی روداو و بەسەرهات و واقعیەتەکانی ژیانە، سەلماندویەتی کە بە پێچەوانەی نزم و نوسخە زۆر خراپ پێچراوەکەی کا رەزا: هەم شکڵ و قەوارەی سیاسی و دەسەڵات ئەسڵێکی حەیاتی و چارەنوس سازە، هەمیش چوارچێوە و جوغرافیای دەوڵەت و حوکمڕانی و حوکمڕانان.
” پڕۆژەی هاوبەش”
“ڕزگاری کورد پڕوژەی هاوبەشی هەموو هیزە سیاسیەکانی کوردستانە. لە  کومونیست، سوسیالیست، چەپ، راست، لیبراڵ، کونسرڤاتیڤەوە بگرە هه‌تا بە هێزه‌ ئیسلامییەکان دەگات”. بەراستی پێتوایە کا ڕەزا یان دەتهەوێت ژێستی “دێمۆکراسی خوازی و تۆڵەڕانسەبونی سیاسی” بگری؟ کەی و لە پروگرام و ڕێبازی کام هێز و رێکخراوی ئیسلامی و بگرە لیبرالیشدا، ئامانج و بەرنامەی” ڕزگاری کورد”  گونجێندراوە و کاری پێکراوە و بیندراوە؟! یان نسیعەتیان دەکەی تا ئەو کارە بکەن لێرە بەولاوە!؟ قازانجی یک ئیدئولۆگی ئیسلامی و یک لیبرالیست، لە چی و کوێی ئەو رزگاریەی کورددان کە جەنابت باسی لێدەکەی؟ یان لە چیدا و چۆن ستراتژی و رێگا و میکانیزمی ڕزگاری خەلکی کورد لە ستەم و چەسانەوە، کە لە پروگرام و سیاسەتی هێزێکی کۆمونیست و سوسیالسیدایە، لە گەڵ ڕەوتێکی کۆنسرواتی یا لیبراڵ و ئیسلامیدا یەک دەگرنەوە؟! یان دەتهەوێت ئەم بەرە کاغەزیە کە بەتاڵە لە کەمترین لێکدانەوەی ئوسوڵی و موتالعەیەکی بگرە سەرپێی ئەو مەسەلە موهیمە، وەکو نەخشە ڕیگا و مانیفیستی ” تۆڵەرانسە” مەداری دێمۆکراسی خوازێکی نەرم نەرم لیبراڵ بو کە داری هەراجی داوە لە حەقانیەتی مێژو وە واقعیەتەکانی کۆمەڵگە، دەرخواردی راست ترین و نامسئولترین بەشی کۆمەلگەی دەیت.  نادروست بونی ئەم جۆرە تێز و قسانە نیسبەت بە کۆمەڵگەی کوردستان و رێگا چارەی بۆ ڕزگاری و گەیشتن بە ژیان و دەسەڵاتێکی شیاوی ئینسانی دادپەروەر و مەنتق مەدار، دەمیکە لە مەحکی مێژویی دراوە و لە نهایەتدا سکولار مانەوەی سیاسەت و خەباتی شۆرشگێرانە و خامۆش بونی فتیلەی حەیاتی سیاسی ڕەوتە ئیسلامی و فاشیستیەکانی لێکەتۆتەوە.
” یارمەتی کردنی بەشێک لە هێزە سیاسییە ئیسلامیەکان لە ڕیگای دیالوگ و وتوویژی جیدی و پڕ لە ئیحترامەوە بۆ خوێندنەوەیەکی سەردمییانە لە ئیسلام، ئەرکی هەر کەس و هێزێکی سیاسیە ، که‌ خۆی بە سیکولار دەزانیت و پێوستە بەردەوام هەوڵی بۆ بدرێت. بەم شێوەیە دەتوانرێت پێش بە یه‌کانگیربوون و لە گەڵ کەوتنی بەشێک لە کۆمەڵگا لە گەڵ بەشی توندڕەو و جیهادخۆازە ئیسلامییەکان بگیرێت.”
دیار نیە کە بۆ دەبێ یارمەتی هێزە سیاسیە ئیسلامیەکان کە تاریخ و کار و باوەڕیان لە سەر ” یان لە گەڵ منی یان دوژمنی” شکڵی گرتوە و لە هەر شوێنیکیش تەرازوی هێز و دەسەڵات بەلایاندا لار بوبێت، دواکەوتویی و خشونەت، نەفرەت، تەفرەقەو هەڵاواردنیان چاندوە و بێدادترین سیستمیان دامەزراندوە، دبێ دەستیان بگیردرێت و لە قۆڵی “سکولاریسم و پلورالیسم”دا پاکۆ بخۆن؟ وە ئەگەر نەیکەین شانمان لە ژێر “ئەرک” دەرهێناوە؟! ئەڵبەت ئەوە بۆ کۆمەڵگە سەیرە و نادیارە، دەنا کا رەزا دەڵێ:” . بەم شێوەیە دەتوانرێت پێش بە یه‌کانگیربوون و لە گەڵ کەوتنی بەشێک لە کۆمەڵگا لە گەڵ بەشی توندڕەو و جیهادخۆازە ئیسلامییەکان بگیرێت.”!! من پێموایە پاشەکشێ پێکردنیان و دور خستنەوەیان لە سیاسەتداری و دەسەلاتی سیاسی و ئابوری و نیزامی، پێش بە “یەکانگیری و بەهێز بونیان دەگرێت،  نەک پێچەوانەکەی. هەموشمان دەزانین ئەو خەلک و بەشە لە “کۆمەڵگا کە لەگەڵ بەشی توندرەو و جیهادخواز” دەکەوەن لەبەر باوەڕمەندیان بەم هێزانە نیە و لە بەر نەبونی کار و شوغلی موناسب کە جوابی نیاز و چاوەروانیەکانیان بداتەوە. لەبەر نەبونی عەداڵەت و یاسا و فەرهەنگی ئینسانی یەکسان رەفتار کارە. لەبەر نەهایەتی چەوسانەوە و زوڵم و هەڵاواردنی هەمەجۆرەو بێحورمەتی بە سەرەتایی ترین حەق و خواستیانە، کە لە لایەن حاکمانەوە پێێان ڕەوا دەبیندرێت. حەتمەن ئێوەش دەزانن کە ئەگەر ژیان و گوزەران، وە پێ ڕاگەیشتنی لازم لە بواری بێهداشتی، تەندروستی و ئەمنیەتی و پەروەردە و شوێنی حەوانەوە، لە لایەن دەسەڵات و نیزامەوە هەبێت هیچ کەس بە غەیری ئیدولۆگەکان و مونفەعەتبەران لەم رەوتو و ئیدولۆژیەدا وەدوایان ناکەوێت. ئەو کۆمەڵگە دێمۆکراتیک و پلورالیستەی تۆ باسی دەکەی، ئەگەر ئەو ئوسوڵ و پرەنسیپانەی من باسم کردن و هەمومان دەیان زانین کە چین و چەندە بۆ رفاهی هەر کۆمەڵگەیەک و دامەزراندنی دونیای ئینسانی شەرافەت مەند و عادڵ و دژی چەوسانەوە پێویستن، لە گەڵیدابن شکت نەبێت و نیگەرانیش مەبە کە ئەم هیزە فاشیست و دوگم و خورافیانە کە نازانم بۆ دڵسۆزیان بۆدەکەی، قەت ناگەن بە دەسەڵات و قەتیش هێندە هێز ناگرن کە “ئەرکی مێژویی رزگاری کورد” بە گەردن بگرن. ئەمجار قەراریش نیە هەر گروپ و هێزێکی فکری یا سیاسی کە بەشداری سیاسەتی و دەسەڵاتی هەڵبژێردراوی جەماوەر نەکراو، دەست بۆ توند وتیژی و ترور بەرێت یا ” سکولارەکان” ئیمتیازی پێبدەن و ئەویش بۆ ئیمتیاز و ئاوانس گرتن، هەرەشەی تۆقاندن و جیهاد و شتی لەم چەشنە بکات و کۆمەڵگە و هێزە موتەرەقی و سوسیالیست و ئازادیخوازەکان بۆ بەهانە بڕین و “یارمەتیدانی” بێهێنەناو کایە و مەراکزی تەسمیمگیری و بەرنامەریزی و مودیریەتەوە.
قیاس کردنی کۆمەڵگەی ئوروپا و کوردستان لە گەڵ یەک و، وەک یەک شوبهاندنی ئەحزابی مەسیحی، کە ساڵهایە قەوانین گەلی رادیکاڵ و یاسا و موبارزەی چینی کرێکاری سوسیالیست، روناکبیران و ژنانی یەکسانیخواز و رزگاریخوازانی دژی بەند و داوی ئایین توانیویانە فرسەخەها پاشەکشێیان پێبکات و بە چەند ترینگە و زرینگەی زەنگوڵەی کلیسا دایانبسەکێنێ، لەگەڵ ‌هێز و باوەڕێک کە هیچ قانون و دین و نیزامێکی غەیری شەریعەتی ئیسلام قەبوڵ نیە و بەشداریشی لە سیاست و دەسەڵاتدا بۆ چاکسازی و باشتر کردنی ژیان و گوزەرانی خەلک و کۆمەڵگە نیە و بەڵکو بۆ قوت کردنەوەی شەریعەت و ریسا و یاسای پوچ و نارەسای ئیسلامن و تەقەلا دەکات تا مەجلیس و خەلافەت و نیزامی ئیسلامی جێنشینی شۆرا وپارلەمان ودەسەلاتی سکولاری جەماوەری خەڵک بکات. قەراریش نیە کۆمەڵگە هێند بێ ئیستعداد و نەزان و بێ ئیرادە بێت، تا حیزبی ئیسلامی بێن گرفت و کێشە و قەیرانە سیاسی و ئابوری و فەرهەنگی و ئەدەبیەکانی بۆ چارەسەر و دەرمان بکەن. ئیسلام بە تایبەتی و دین بە گشتی، پاوان باوەڕ و ئیستبدادی کار دەکەن. ئەوان لایان وایە هەرچی ئەوان دەیڵێن رەوا و حەقە، و موتڵەقگەرایی ئەساسیترین ئوسل و ارکانی ئیسلامە. ئیسلامی سیاسی بۆ خۆی داناوە، بە جێگای خوای خۆی حوکمڕانی بکات و پلورالیسم و دێموکراسی و هەڵبژاردن و تۆلەڕانس و بەشداری و رەهی دانی جەماوەر، لای بێ مانا و بێ ئەرزشە، هەروەک لە تەواوی حەیاتی خۆیدا لە دونیادا سەلماندویەتی.
نوروێژ/١٨/٥/٢٠١١

Entry filed under: ئارێس زارعی. Tags: .

ســـــــوتـــــــانـــــــدنـــــــی ئاڵای ئێران و روسێا لـــــــه ســـــــوریـــــــا ژماره‌ی كوژراوه‌كانی دوێنێ سوریا زیاتر له 40 که سه

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


RSS هه‌واڵه‌کانی BBCی به فارسی

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS بابەتەکان لە بالاترین به فارسی

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS بي بي سي -العربية

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

ژمــــاره‌ی ســــه‌ردان

  • 721,996 hits

%d bloggers like this: